బ్రిటన్ పతనం ప్రారంభమైందా..ప్రపంచ ఆర్థిక శక్తి ఎలా బలహీనపడింది

ప్రపంచంలో అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో ఒకటిగా పేరున్న యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ప్రస్తుతం వృద్ధి మందగమనం, అధిక రుణభారం, జీవన వ్యయాల పెరుగుదల, ఆరోగ్య వ్యవస్థ ఒత్తిడి, వలసల సమస్యలు, ఉత్పాదకత తగ్గుదల వంటి అనేక సవాళ్లతో పోరాడుతోంది.ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్న దేశం ఈ పరిస్థితికి ఎలా చేరుకుంది? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం గత కొన్ని దశాబ్దాల విధాన నిర్ణయాలు, రాజకీయ పరిణామాలు, ప్రపంచీకరణ ప్రభావాలు ఇంకా నిర్మాణాత్మక బలహీనతల్లో దాగి ఉంది.ఒకప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థికశక్తిగా బ్రిటన్20వ శతాబ్దం మధ్య వరకు బ్రిటన్ తయారీ రంగంలో అగ్రగామిగా ఉండేది. అయితే కాలక్రమేణా భారీ పరిశ్రమలు క్షీణించాయి. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎక్కువగా ఫైనాన్స్, బ్యాంకింగ్, సేవల రంగాలపై ఆధారపడిపోయింది.ప్రత్యేకించి లండన్ నగరం ప్రపంచ ఆర్థిక కేంద్రంగా ఎదిగింది. కానీ ఈ మార్పు దేశంలోని మిగతా ప్రాంతాలకు సమాన అభివృద్ధిని తీసుకురాలేకపోయింది. ఫలితంగా లండన్ అభివృద్ధి చెందుతుండగా, ఇతర ప్రాంతాలు వెనుకబడ్డాయి.రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత పరిస్థితులు మారడం ప్రారంభమయ్యాయి. అమెరికా ఆ తరువాత చైనా వంటి దేశాలు ఆర్థికంగా బలపడటంతో బ్రిటన్ తన ఆధిపత్యాన్ని క్రమంగా కోల్పోయింది. అయినప్పటికీ, ఆర్థిక సేవలు, బ్యాంకింగ్ రంగం, విద్య, సాంకేతికత వంటి రంగాల ద్వారా ప్రపంచంలో ప్రాధాన్య స్థానాన్ని కొనసాగించింది.అసలు సమస్య ఎక్కడ ప్రారంభమైంది?బ్రిటన్ ఎదుర్కొంటున్న ప్రస్తుత సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణం ఉత్పాదక రంగం బలహీనపడటం. గత మూడు దశాబ్దాలుగా తయారీ పరిశ్రమల ప్రాధాన్యం తగ్గిపోయింది. పరిశ్రమలు తక్కువ ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేయగల దేశాలకు తరలిపోయాయి.దీంతో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ అధికంగా ఫైనాన్షియల్ సర్వీసులపై ఆధారపడిపోయింది.ముఖ్యంగా లండన్ నగరం కేంద్రంగా బ్యాంకింగ్,ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ రంగాలు విస్తరించాయి.కానీ ఈ రంగాలు దేశవ్యాప్తంగా సమాన అభివృద్ధిని తీసుకురాలేకపోయాయి.లండన్ సంపన్నంగా మారుతుంటే, ఇతర ప్రాంతాలు వెనుకబడిపోయాయి.2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తీవ్ర దెబ్బ2008 ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం బ్రిటన్‌కు పెద్ద దెబ్బగా మారింది.బ్యాంకింగ్ రంగంపై అధిక ఆధారపడటం కారణంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతింది.ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం భారీ వ్యయ నియంత్రణ విధానాలను అమలు చేసింది. ప్రభుత్వ ఖర్చులను తగ్గించడం వల్ల ఆరోగ్యం, విద్య, స్థానిక సంస్థలు, సామాజిక సంక్షేమ రంగాలు నిధుల కొరతను ఎదుర్కొన్నాయి.ఈ ప్రభావం ఇప్పటికీ కనిపిస్తూనే ఉంది. ప్రజా సేవల నాణ్యత క్రమంగా పడిపోయింది.బ్రెగ్జిట్: మలుపు తిరిగిన క్షణం2016లో జరిగిన బ్రెగ్జిట్ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ బ్రిటన్ భవిష్యత్తును పూర్తిగా మార్చేసింది. యూరోపియన్ యూనియన్ నుంచి బయటకు రావాలని తీసుకున్న నిర్ణయం దేశ రాజకీయ, ఆర్థిక వ్యవస్థలపై దీర్ఘకాల ప్రభావం చూపింది.బ్రెగ్జిట్‌కు మద్దతు ఇచ్చినవారు స్వయం నియంత్రణ పెరుగుతుందని భావించారు. కానీ వ్యాపార సంస్థలు, పెట్టుబడిదారులు అనిశ్చితిని ఎదుర్కొన్నారు. యూరోపియన్ మార్కెట్లతో ఉన్న సులభ వాణిజ్య అవకాశాలు తగ్గాయి. పెట్టుబడుల ప్రవాహం మందగించింది.కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం బ్రెగ్జిట్ కారణంగా బ్రిటన్ ఆర్థిక వృద్ధి గణనీయంగా తగ్గినట్లు విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.పెరుగుతున్న జీవన వ్యయంబ్రిటన్ ప్రజలు ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సమస్య జీవన వ్యయం. ఇంధన ధరలు, విద్యుత్ బిల్లులు, గృహ అద్దెలు, ఆహార ధరలు భారీగా పెరిగాయి.ప్రత్యేకంగా ఉక్రెయిన్-రష్యా యుద్ధం తర్వాత ఇంధన సంక్షోభం మరింత తీవ్రమైంది.కుటుంబాల ఖర్చులు పెరిగిపోయాయి. మధ్యతరగతి ప్రజలు కూడా ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు.వేతనాల పెరుగుదల ద్రవ్యోల్బణానికి సరిపోకపోవడంతో ప్రజల కొనుగోలు శక్తి తగ్గింది.గృహ సంక్షోభంబ్రిటన్‌లో ఇళ్ల ధరలు,అద్దెలు అత్యంత వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.ముఖ్యంగా లండన్ వంటి నగరాల్లో సాధారణ కుటుంబాలు సొంత ఇల్లు కొనుగోలు చేయడం కష్టసాధ్యంగా మారింది.కొత్త గృహ నిర్మాణాలు తగినంతగా జరగకపోవడం,జనాభా పెరుగుదల,వలసలు ,పెట్టుబడి డిమాండ్ కారణంగా గృహ సంక్షోభం మరింత పెరిగింది.ఇప్పటికీ పెద్ద శాతంలో యువత సొంత ఇళ్లు కొనుగోలు చేయలేక వారి తల్లిదండ్రులతోనే నివసించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.సంక్షోభంలో ప్రజా ఆరోగ్య వ్యవస్థప్రపంచంలో అత్యుత్తమ ఆరోగ్య సేవలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన నేషనల్ హెల్త్ సర్వీస్ (NHS) కూడా తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది.డాక్టర్ల కొరత, సిబ్బంది సమస్యలు, పెరుగుతున్న రోగుల సంఖ్య కారణంగా చికిత్స కోసం నెలల తరబడి వేచి చూడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.వైద్య రంగంలో సమ్మెలు, నిధుల కొరత సమస్యను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.వలసలు కార్మికుల కొరతబ్రెగ్జిట్ తర్వాత విదేశీ కార్మికుల ప్రవాహం తగ్గింది.వ్యవసాయం,ఆరోగ్య సంరక్షణ,హాస్పిటాలిటీ వంటి రంగాలు కార్మికుల కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి.ఇదే సమయంలో వృద్ధాప్యంలోకి వెళ్తున్న జనాభా కారణంగా ప్రభుత్వంపై పెన్షన్లు, ఆరోగ్య ఖర్చుల భారం పెరుగుతోంది.ఆర్థిక వృద్ధికి అవసరమైన శ్రామిక శక్తి కొరత దేశ భవిష్యత్తుకు పెద్ద సవాలుగా మారింది.బ్రిటన్ చిక్కుకున్న ట్రాప్ ఏమిటి?బ్రిటన్ ప్రస్తుతం ఒక క్లిష్టమైన ఆర్థిక ఉచ్చులో చిక్కుకుంది.ఆర్థిక వృద్ధిని పెంచాలంటే ప్రభుత్వం భారీ పెట్టుబడులు పెట్టాలి.కానీ అప్పులు ఇప్పటికే అధికంగా ఉన్నాయి.పన్నులు పెంచితే ప్రజలపై భారం పడుతుంది.ఖర్చులు తగ్గిస్తే ప్రజా సేవలు మరింత క్షీణిస్తాయి.అంటే ప్రభుత్వం తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయం మరో సమస్యను సృష్టించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.ఇదే బ్రిటన్ ట్రాప్గా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.ముందున్న మార్గంబ్రిటన్ ఈ పరిస్థితి నుంచి బయటపడాలంటే దీర్ఘకాలిక నిర్మాణాత్మక సంస్కరణలు అవసరం.ఉత్పాదక రంగాన్ని పునరుద్ధరించడం,టెక్నాలజీ రంగంలో పెట్టుబడులు పెంచడం,గృహ నిర్మాణాలను వేగవంతం చేయడం,విద్య నైపుణ్యాభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టడం కీలకం.అలాగే ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించి లండన్ వెలుపల ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉంది.బ్రిటన్ ఒక్కసారిగా కుప్పకూలిపోతున్న దేశం కాదు. కానీ గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన నిర్మాణాత్మక సమస్యలు ఇప్పుడు స్పష్టంగా బయటపడుతున్నాయి. ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని నడిపించిన దేశం, నేడు తన ఆర్థిక భవిష్యత్తును తిరిగి నిర్వచించుకోవాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది.ఈ సంక్షోభం నుంచి బయటపడగలదా లేదా అనేది రాబోయే సంవత్సరాల్లో తీసుకునే రాజకీయ, ఆర్థిక నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం మాత్రం బ్రిటన్ ఒక కీలక మలుపు వద్ద నిలబడి ఉంది.