గర్భధారణ సమయంలో మహిళలు ఎన్నో సమస్యలు ఎదుర్కొంటారు. శారీరక, మానసిక సమస్యలతో బాధపడుతుంటారు. అందుకే గర్భం దాల్చిన తర్వాత (Conception) ఒక స్త్రీకి తగినంత విశ్రాంతి దొరకడం చాలా ముఖ్యం.
ఎందుకంటే, కడుపులో పెరిగే బిడ్డకు రక్షణగా, ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి తల్లి శరీరంలో అనేక మార్పులు మొదలవుతాయి. ప్రెగ్నెన్సీ సమయంలో నిద్రలేమి సమస్య రావచ్చు. గర్భాశయంలో పిండం పెరగడం వల్ల పొత్తికడుపు ఉబ్బుతుంది. దీనివల్ల సౌకర్యవంతమైన భంగిమలో నిద్రపోవడం కష్టమవుతుంది.అంతేకాకుండా నడుము నొప్పి, కాళ్ళ వాపు, రాత్రిపూట మూత్రవిసర్జన చేయాలనే కోరిక వంటివి కూడా నిద్రలేమికి కారణమవుతాయి. ప్రెగ్నెన్సీ సమయంలో విశ్రాంతి ఎందుకు ముఖ్యం, రెస్ట్ లేకపోతే కలిగే నష్టాలు, పాటించాల్సిన చిట్కాలు గురించి డాక్టర్ గాయత్రి కార్తీక్ నాగేశ్(ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్ - ప్రసూతి మరియు స్త్రీ వైద్య విభాగం, ఆస్టర్ సిఎంఐ హాస్పిటల్, బెంగళూరు) పూర్తి వివరాలు అందించారు.శరీరంపై పడే అదనపు భారంగర్భధారణ ప్రారంభ దశల్లో, లోపల పెరుగుతున్న శిశువు కోసం శరీరం రక్తాన్ని సరఫరా చేసే 'ప్లాసెంటా' (మాయ) ను తయారు చేయడానికి చాలా కష్టపడుతుంది. అలాగే రక్త సరఫరాను పెంచి, బిడ్డకు అవసరమైన పోషకాల్ని అందిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియల వల్ల సాధారణం కంటే ఎక్కువగా అలసట అనిపిస్తుంది.హార్మోన్ల మార్పులుగర్భధారణ సమయంలో 'ప్రొజెస్టెరాన్' (Progesterone) అనే హార్మోన్ స్థాయిలు వేగంగా పెరుగుతాయి. దీనివల్ల విపరీతమైన అలసట, నీరసం, నిద్రమత్తుగా అనిపిస్తుంది. తగినంత విశ్రాంతి తీసుకోవడం వల్ల శరీరం ఈ హార్మోన్ మార్పులకు త్వరగా అలవాటుపడుతుంది. మానసిక, శారీరక ఒత్తిడి కూడా తగ్గుతుంది.విశ్రాంతి వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు మెరుగైన రక్తప్రసరణ: బాగా విశ్రాంతి తీసుకోవడం వల్ల శరీరంలో రక్తప్రసరణ బాగుంటుంది. దీనివల్ల కడుపులోని బిడ్డకు ఆక్సిజన్, పోషకాలు సమృద్ధిగా అందుతాయి. రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది: ప్రెగ్నెన్సీ సమయంలో ఇన్ఫెక్షన్ల బారిన పడకుండా ఉండటానికి విశ్రాంతి శరీరానికి శక్తిని ఇస్తుంది. మానసిక ప్రశాంతత: మంచి నిద్ర వల్ల మెదడు పనితీరు మెరుగవుతుంది. మూడ్ స్వింగ్స్ (చిరాకు, కోపం) తగ్గి, మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.విశ్రాంతి లేకపోతే వచ్చే నష్టాలుతగినంత రెస్ట్ తీసుకోకపోతే అలసట పెరగడమే కాకుండా, పనులపై శ్రద్ధ పెట్టలేకపోవడం, తలనొప్పి, మానసిక ఒత్తిడి ఎక్కువవుతాయి. శరీరాన్ని మించి శ్రమించడం వల్ల గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే వాంతులు (Nausea), కళ్ళు తిరగడం వంటి సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.ఏం చేయాలి?రాత్రి వేళల్లో తగినంత నిద్రపోవడంతో పాటు, పగటిపూట కూడా చిన్న చిన్న బ్రేకులు తీసుకుంటూ విశ్రాంతి పొందాలి. దాంతో పాటు చిన్నగా నడవడం, తేలికపాటి స్ట్రెచింగ్స్, రిలాక్సేషన్ వ్యాయామాలు చేయడం వల్ల నిద్ర నాణ్యత పెరుగుతుంది.ప్రెగ్నెన్సీ ప్రారంభంలో పాటించాల్సిన చిట్కాలు శరీరం చెప్పే మాట వినండి: మీకు కాస్త అలసటగా అనిపించినా వెంటనే చేస్తున్న పనిని ఆపేసి కాసేపు కూర్చోవడం లేదా పడుకోవడం చేయండి. శరీరం విశ్రాంతి కోరుకుంటోంది అనడానికి అలసటే మొదటి సంకేతం. ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోవడం: గర్భం దాల్చిన తర్వాత ముఖ్యంగా ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోవడం వల్ల గర్భాశయానికి, బిడ్డకు రక్తప్రసరణ చాలా అద్భుతంగా అందుతుంది. హైడ్రేషన్ ముఖ్యం: రోజుకు కనీసం 8 నుంచి 10 గ్లాసుల నీరు తాగాలి. నీరు తక్కువైతే నీరసం, మలబద్ధకం వంటి సమస్యలు పెరుగుతాయి. మంచి ఆహారం: విశ్రాంతితో పాటు ఐరన్, ఫోలిక్ యాసిడ్, ప్రొటీన్లు ఉన్న సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల అలసట త్వరగా తగ్గుతుంది. డిజిటల్ డిటాక్స్: పడుకునే గంట ముందు ఫోన్లు, టీవీలకు దూరంగా ఉండండి. దీనివల్ల హాయిగా ప్రశాంతమైన నిద్ర పడుతుంది.చివరగా ఏం తెలుసుకోవాలి?ప్రతి ఒక్కరి ప్రెగ్నెన్సీ ప్రయాణం ఒకేలా ఉండదు. కొందరికి ఎక్కువ విశ్రాంతి అవసరం కావచ్చు. కాబట్టి, పనికి, విశ్రాంతికి మధ్య సరైన సమతుల్యతను పాటించాలి. కుటుంబ సభ్యులు కూడా ఇంట్లోని రోజువారీ పనుల్లో సాయం చేస్తూ, గర్భిణీ స్త్రీకి తగినంత విశ్రాంతి దొరికేలా చూసుకోవాలి.సమయం తెలుగు సంప్రదించిన వైద్య నిపుణులుడాక్టర్ గాయత్రి కార్తీక్ నాగేశ్ప్రోగ్రామ్ డైరెక్టర్ - ప్రసూతి మరియు స్త్రీ వైద్య విభాగం,ఆస్టర్ సిఎంఐ హాస్పిటల్, బెంగళూరు