రూ.2,000కు పైన జరిగే యూపీఐ వ్యాపార లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) విధించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో పబ్లిక్ ఇంటరెస్ట్ లిటిగేషన్ (పిల్) దాఖలైంది. అక్టోబర్ 15 నుంచి ఈ కొత్త ఛార్జీల వ్యవస్థ అమల్లోకి రానుంది. ఎలాంటి చట్టపరమైన రక్షణలు, పారదర్శకత, ప్రజా సంప్రదింపులు లేకుండానే ఈ భారం మోపారని న్యాయవాది అంజన్ దత్తా తన పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు. అంజన్ దత్తా వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా పేరుతో దాఖలైన ఈ కేసులో కేంద్ర ప్రభుత్వం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్పీసీఐ), యూపీఐ అండ్ సర్వీసెస్ స్టీరింగ్ కమిటీని ప్రతివాదులుగా చేర్చారు. ఈ పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు ఇంకా విచారణ చేపట్టాల్సి ఉంది. సెప్టెంబర్ 14న ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వెలువరించిన నోటిఫికేషన్, సెప్టెంబర్ 15న ప్రకటించిన ఎండీఆర్ ఫ్రేమ్వర్క్ రెండింటినీ ఈ పిటిషన్ ప్రశ్నిస్తోంది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి (పీ2ఎం) జరిగే యూపీఐ చెల్లింపుల్లో రూ.2,000 దాటితే 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది. రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ లావాదేవీపై గరిష్టంగా రూ.300 పరిమితి విధించారు. అయితే రైల్వేలు, టెలికాం, బీమా, ఇంధనం, వ్యవసాయ ఇన్పుట్లు వంటి తక్కువ మార్జిన్ రంగాల్లో రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలపై ఫ్లాట్గా రూ.5 ఛార్జీ పడుతుంది. క్యాపిటల్ మార్కెట్ లావాదేవీలకు 0.02 శాతం ఛార్జీ వర్తిస్తుంది, ఇది కూడా రూ.300 దాటదు. రూ.2,000 వరకు ఉండే పీ2ఎం చెల్లింపులు, అన్ని వ్యక్తి-వ్యక్తి (పీ2పీ) బదిలీలు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. యూపీఐ క్యూఆర్ ద్వారా నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు రసీదు పొందే చిన్న వ్యాపారులకు కూడా మినహాయింపు ఇచ్చారు. అయితే పేమెంట్ అండ్ సెటిల్మెంట్ సిస్టమ్స్ చట్టం, 2007లోని సెక్షన్ 10ఏ ద్వారా డిజిటల్ చెల్లింపుల ఛార్జీలను నిర్ణయించే అధికారాన్ని కార్యనిర్వాహక వర్గానికి అపరిమితంగా ఇచ్చారని, పార్లమెంటు తగిన మార్గదర్శకాలు లేదా రక్షణలు విధించలేదని పిటిషనర్ ఆరోపించారు. రేట్లు, థ్రెషోల్డ్లు ప్రెస్ రిలీజ్ మరియు ఎఫ్ఏక్యూ ద్వారా ప్రకటించారని, పూర్తి స్థాయి ఆపరేటివ్ పత్రాన్ని గెజిట్లో ప్రచురించలేదని పిటిషన్ తెలిపింది. రూపే డెబిట్ కార్డులకు ఎలాంటి పరిమితి లేకుండా జీరో-ఎండీఆర్ కొనసాగిస్తూ, యూపీఐకి ఛార్జీలు పెట్టడం ఆర్టికల్ 14 కింద వివక్ష చూపేలా ఉందన్నది పిటిషనర్ వాదన. రూ.2,000 దాటిన లావాదేవీలపై పరిమితులు విధించడం సమాన స్థితిలో ఉన్న వ్యాపారుల మధ్య తేడాలు సృష్టిస్తుందని పేర్కొన్నారు. సరైన ఖర్చు అధ్యయనం, పద్ధతి లేకుండా జాతీయ స్థాయిలో భారం వేయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, ఈ వ్యవస్థను కొట్టివేయాలని లేదా ఆర్బీఐ స్వతంత్ర సమీక్ష తర్వాత పునఃపరిశీలన చేయాలని కోరారు. ప్రభుత్వ వర్గాలు మాత్రం ఈ నిర్ణయంపై వెనక్కి తగ్గేది లేదని సెప్టెంబర్ 16న స్పష్టం చేశాయి. గత ఆరేళ్లుగా జీరో-ఎండీఆర్ వల్ల ప్రోత్సాహకాలపై సంవత్సరానికి రూ.2,000 కోట్లు ఖర్చవుతున్నాయని, యూపీఐని స్వయం సమృద్ధిగా నిలబెట్టడం, సైబర్ భద్రత, గ్రామీణ విస్తరణకు నిధులు సమకూర్చడమే దీని లక్ష్యమని వెల్లడించాయి. లావాదేవీల్లో 95–96 శాతం రూ.2,000 లోపే ఉంటాయని, సాధారణ వినియోగదారులపై ఎలాంటి అదనపు భారం పడదని, ఇది వ్యాపారి-బ్యాంకు వ్యవస్థకు మాత్రమే పరిమితమని తెలిపాయి. ఫోన్పే సీఈవో సమీర్ నిగమ్ కూడా ఈ ఛార్జీ వినియోగదారులపై కాదని, పెద్ద రసీదులు పొందే కొద్దిమంది వ్యాపారులకే వర్తిస్తుందని వివరించారు. ఇంధన పంపు డీలర్లు రూ.5 ఫ్లాట్ ఛార్జీపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. అక్టోబర్ 15కు ముందు కోర్టు స్టే ఇస్తే ఈ ప్రక్రియ ఆగుతుంది, లేదంటే ఛార్జీలు అమల్లోకి వస్తాయి. రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ వ్యాపార లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ విధించే నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేశారు. అంజన్ దత్తా దాఖలు చేసిన ఈ పిల్ పారదర్శకత, ప్రజా సంప్రదింపులు లేకుండా ఛార్జీలు విధించడాన్ని ప్రశ్నించింది. రైల్వేలు, టెలికాం, ఇంధనం వంటి రంగాల్లో రూ.2,000 పైబడిన లావాదేవీలకు రూ.5 ఫ్లాట్ ఛార్జీ వర్తిస్తుంది. పీ2పీ బదిలీలు, రూ.2,000 లోపు పీ2ఎం లావాదేవీలు, నెలకు రూ.1 లక్ష లోపు రసీదులు పొందే చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు ఉంది. యూపీఐ వ్యవస్థ సుస్థిరత, సైబర్ భద్రత కోసం ఈ నిర్ణయం అవసరమని, వెనక్కి తగ్గేది లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. రూ.2,000 దాటిన యూపీఐ వ్యాపార లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ ఛార్జీలు విధిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయంపై సుప్రీంకోర్టులో పిల్ దాఖలైంది. అక్టోబర్ 15 నుంచి అమల్లోకి రానున్న ఈ విధానం రాజ్యాంగబద్ధతను, ప్రాసెస్ పారదర్శకతను న్యాయవాది అంజన్ దత్తా తన పిటిషన్లో ప్రశ్నించారు. సాధారణ వినియోగదారులకు, చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపులు ఉన్నాయని, యూపీఐ మౌలిక సదుపాయాల సుస్థిరత కోసమే ఛార్జీలు తెచ్చామని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. అక్టోబర్ 15కి ముందు కోర్టు దీనిపై ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందనేది ప్రస్తుతం కీలకంగా మారింది.
