యూపీఐ వ్యాపార లావాదేవీలపై కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (ఎండీఆర్) వివాదం జాతీయ రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. అక్టోబర్ 15 నుంచి రూ.2,000కు పైగా ఉన్న వ్యాపార యూపీఐ లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఛార్జీ విధించే నిర్ణయాన్ని ‘యూపీఐ పన్ను’గా అభివర్ణిస్తూ లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ వెంటనే ఉపసంహరించుకోవాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. అయితే ప్రభుత్వం మాత్రం ఇది పన్ను కాదని, సామాన్య వినియోగదారులపై ఎలాంటి భారం పడదని, ఈ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకునే ప్రసక్తే లేదని స్పష్టం చేసింది. జాతీయ చెల్లింపుల సంస్థ ఎన్పీసీఐ, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటనల ప్రకారం అక్టోబర్ నుంచి వ్యక్తి నుంచి వ్యాపారికి జరిగే యూపీఐ చెల్లింపుల్లో రూ.2,000కు మించిన లావాదేవీలపై 0.4 శాతం ఎండీఆర్ వర్తిస్తుంది. రూ.75,000 మరియు అంతకు మించిన చెల్లింపులపై గరిష్టంగా రూ.300 మాత్రమే వసూలు చేస్తారు. ఉదాహరణకు రూ.3,000 చెల్లింపుపై వ్యాపారి రూ.12, రూ.50,000పై రూ.200 చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. రూ.1 లక్ష లావాదేవీ అయితే 0.4 శాతం ప్రకారం రూ.400 అవుతుంది కానీ పరిమితి కారణంగా రూ.300 మాత్రమే వస్తుంది. సామాన్యులకు ఉపశమనం కలిగిస్తూ వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే బదిలీలు ఏ మొత్తానికైనా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. రూ.2,000 వరకు వ్యాపార లావాదేవీలు కూడా ఛార్జీ లేకుండా ఉంటాయి. ప్రభుత్వం ప్రకారం పి2ఎం లావాదేవీల్లో 95 శాతానికి పైగా రూ.2,000లోపు ఉండటంతో చాలా రోజువారీ చెల్లింపులు ప్రభావితం కావు. నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు క్యూఆర్ ద్వారా ఆదాయం పొందే చిన్న వ్యాపారులకు సున్నా ఎండీఆర్ కొనసాగుతుంది. రైల్వే, ఇంధనం, టెలికాం, బీమా వంటి అవసర రంగాల్లో రూ.2,000కు పైగా చెల్లింపులపై ఫ్లాట్ రూ.5 మాత్రమే వసూలు చేస్తారు. మ్యూచువల్ ఫండ్, సెక్యూరిటీల వంటి మూలధన మార్కెట్ చెల్లింపులపై 0.02 శాతం, గరిష్టంగా రూ.300 వర్తిస్తుంది. ఎండీఆర్ ప్రభుత్వం లేదా ఎన్పీసీఐ వసూలు చేసే పన్ను కాదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. ఇది బ్యాంకులు, చెల్లింపు యాప్లు వంటి వ్యవస్థలోని భాగస్వాముల మధ్య పంపిణీ అయ్యే రుసుము మాత్రమే. సెప్టెంబర్ 16న ఎక్స్లో వీడియో సందేశం పోస్ట్ చేస్తూ రాహుల్ గాంధీ ఈ నిర్ణయాన్ని ‘యూపీఐ పన్ను’గా పేర్కొన్నారు. గతంలో ఇందిరా గాంధీని ఎడమవైపా కుడివైపా అని అడిగితే నిటారుగా నిలబడతానని చెప్పిన సంగతి గుర్తుచేశారు. ప్రధాని మోదీ మాత్రం డొనాల్డ్ ట్రంప్ ముందు సాష్టాంగపడుతున్నారని ఆరోపించారు. భారతీయుల సొమ్ము అమెరికా కంపెనీల ఖాతాల్లోకి వెళ్తోందని, ఈ ఛార్జీని వెంటనే రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. కాంగ్రెస్ నేత జైరాం రమేష్ ఈ చర్య వీసా, మాస్టర్కార్డ్ వంటి అమెరికన్ సంస్థలకు యూపీఐతో పోటీ కల్పించేందుకేనా అని ప్రశ్నించారు. సుప్రియా శ్రీనటె గతంలో పార్లమెంట్లో ఛార్జీలు లేవని చెప్పి ఇప్పుడు నోటిఫికేషన్ విడుదల చేశారని విమర్శించారు. టీఎంసీ ఎంపీ సౌగతా రాయ్ వ్యాపారులపై పడిన భారం చివరికి వస్తువుల ధరల ద్వారా ప్రజలపైనే పడుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఆర్జేడీ, సీపీఐ నేతలు కూడా విదేశీ ఒత్తిడికి తలొగ్గిన నిర్ణయమని ఆరోపించారు. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ విదేశీ ప్రభావం ఆరోపణలను ఖండించింది. స్వతంత్ర, స్వయం సమృద్ధి డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ నిర్మాణం లక్ష్యంతోనే ఈ విధానాలు రూపొందించామని పేర్కొంది. ఈ ఆదాయం యూపీఐ మౌలిక సదుపాయాలు, సైబర్ భద్రత, గ్రామీణ విస్తరణకు ఉపయోగపడుతుందని అధికారిక వర్గాలు తెలిపాయి. ఆగస్టులో పార్లమెంట్ ఆర్థిక స్టాండింగ్ కమిటీ అధిక విలువ లావాదేవీలపై రెవెన్యూ నమూనా అవసరమని సిఫార్సు చేసిన విషయాన్ని బీజేపీ వర్గాలు ఎత్తి చూపాయి. ఆ కమిటీలో పి.చిదంబరం, మనీష్ తివారీ, గౌరవ్ గొగోయ్ సహా కాంగ్రెస్ ఎంపీలు సభ్యులుగా ఉన్నందున ప్రస్తుత విమర్శలు స్వయం విరుద్ధమని పాలకపక్షం వాదిస్తోంది.
