భారత్ కఠిన నిర్ణయం.. గజగజ వణికిపోతున్న పాకిస్థాన్

సింధూ జలాల ఒప్పందం  విషయంలో భారతదేశం అవలంబిస్తున్న కఠిన వైఖరి పాకిస్తాన్‌ను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ఈ జలాల వివాదం కారణంగా పాక్ కేవలం వ్యవసాయ రంగంలోనే కాకుండా, అక్కడి పర్యాటక రంగంలోనూ భారీ నష్టాలను చవిచూడాల్సి వస్తుందనే తీవ్ర భయాలు కలవరపెడుతున్నాయి. భారత్ నుంచి సరిహద్దు దాటి పాకిస్తాన్ మీదుగా ప్రవహించే నదులు, వాటి అనుబంధ సరస్సులు, వాటర్ పార్కులపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న స్థానిక ప్రజలు, పర్యాటక రంగ వ్యాపారస్తులు తమ భవిష్యత్తుపై ఇప్పుడు తీవ్ర కలవరం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.ముఖ్యంగా ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా, పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ ప్రాంతాల్లో ఈ జల నియంత్రణ ప్రభావం అత్యధికంగా ఉండే అవకాశం ఉందని అక్కడి ఆర్థిక, సామాజిక రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ ఉత్తర పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రవహించే వేగవంతమైన నదులు, సహజసిద్ధమైన మంచినీటి సరస్సులు వేలాది శ్రామిక కుటుంబాలకు ఏకైక ఆజీవనాధారంగా నిలుస్తున్నాయి. పాకిస్తాన్‌ వ్యాప్తంగా ప్రకృతి ప్రేమికులను, పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షించే పర్యాటక కేంద్రాలు ఇక్కడే ఉండటంతో, నీటి కొరత ఈ రంగాన్ని నిలువునా దెబ్బతీసే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.పాకిస్తాన్ వాటర్ టూరిజంపై పొంచి ఉన్న ముప్పుఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా పరిధిలోని నారన్-కాగన్ లోయలో ఉన్న ప్రసిద్ధ సైఫుల్ ములుక్ సరస్సు, ఆన్సూ సరస్సులతో పాటు హరిపూర్‌లోని ఖాన్‌పూర్ డ్యామ్ వంటి జలాశయాలు పాక్ అంతర్గత పర్యాటక రంగానికి కీలక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. అయితే సింధు నదీ జలాల నియంత్రణ వల్ల నదుల్లో సహజమైన నీటి ప్రవాహం తగ్గిపోతే, ఈ పర్యాటక ప్రాంతాలు తమ ప్రాభవాన్ని కోల్పోతాయి. దీనివల్ల స్థానిక హోటళ్లు, రవాణా రంగం, సాహస జల క్రీడల నిర్వాహకులు బతుకుదెరువు కోల్పోతారు. ఇది పరోక్షంగా లక్షలాది మందిని నిరుద్యోగంలోకి నెట్టి, దేశంలో తీవ్ర సామాజిక సంక్షేమానికి దారితీస్తుందని స్థానిక వ్యాపారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.2028 లక్ష్యంగా భారత్ వ్యూహాత్మక అడుగులుపాకిస్తాన్‌కు ప్రవహించే సింధూ నది ఉపనదుల జలాలపై భారత్ తన పట్టును మరింత బిగిస్తోంది. పాకిస్తాన్‌కు వెళ్లే అదనపు నీటి ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకోవడానికి తగిన ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తున్నట్లు భారత జలశక్తి మంత్రి సి.ఆర్. పాటిల్ వెల్లడించారు. 2028 నాటికి ఈ వ్యూహాత్మక కార్యాచరణను దేశవ్యాప్తంగా పూర్తి స్థాయిలో అమలు చేయడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రతిపాదన పాకిస్తాన్ వ్యవసాయ రంగాన్ని కూడా తీవ్రంగా కలవరపెడుతోంది. ఎందుకంటే అక్కడి 80 శాతం పంట భూములు కేవలం ఈ నదీ జలాలపైనే ఆధారపడి సాగవుతున్నాయి.సింధూ నది మాత్రమే కాకుండా ఉత్తర ప్రాంతాల నుంచి ప్రవహించే ఇతర జీవనదులు కేవలం పర్యాటక రంగానికే పరిమితం కాకుండా, ఆయా లోయల అద్భుత జీవవైవిధ్యానికి, మంచినీటి పర్యావరణ వ్యవస్థలకు, లక్షలాది ప్రజల తాగునీటి అవసరాలకు అత్యంత కీలకంగా మారాయి. ఒకవేళ భారత్ తన వాటా నీటిని పూర్తిగా వినియోగించుకుంటూ నదీ ప్రవాహ దిశలను మార్చితే, పాకిస్తాన్ లో తీవ్ర తాగునీటి ఎద్దడి ఏర్పడి పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుందని అక్కడి పర్యావరణ విశ్లేషకులు సైతం గట్టిగా హెచ్చరిస్తున్నారు.వరల్డ్ బ్యాంక్ ఎంట్రీ ఇస్తుందా?భారత్, పాకిస్తాన్ దేశాల మధ్య 1960లో ప్రపంచ బ్యాంక్ మధ్యవర్తిత్వంతో కుదిరిన సింధూ జలాల ఒప్పందం అమలుపై ఇప్పుడు తీవ్ర అనిశ్చితి నెలకొంది. ప్రస్తుత ఆందోళనకర పరిస్థితుల్లో, కుదుర్చుకున్న అంతర్జాతీయ ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం భారత్ నడుచుకునేలా ఒత్తిడి తీసుకురావాల్సిందిగా పాకిస్తాన్ అధికారులు, పర్యావరణ నిపుణులు ప్రపంచ బ్యాంక్‌కు విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. సరిహద్దు జలాల వివాదం త్వరగా పరిష్కారం కాకపోతే వ్యవసాయం, జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులతో పాటు ఇకో-టూరిజం కూడా దారుణంగా దెబ్బతింటాయని పాకిస్తాన్ సీనియర్ న్యాయవాది మాలిక్ అష్ఫాక్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.సరిహద్దు జలాల పరస్పర నిర్వహణలో తలెత్తిన ఈ తీవ్ర అనిశ్చితికి దౌత్యపరమైన పరిష్కారం లభించకపోతే, ఇప్పటికే తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న పాకిస్తాన్ మరింత కుంగిపోవడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. వ్యవసాయం, తాగునీరు, విద్యుత్ లభ్యతతో పాటు ప్రధానమైన పర్యాటక రంగం నమ్ముకుని జీవితాలను సాగిస్తున్న లక్షలాది మంది సామాన్య ప్రజల భవిష్యత్తు ఇప్పుడు ఈ నదీ జలాల ప్రవాహంపైనే పూర్తిగా ఆధారపడి ఉంది.