
దక్షిణ మెక్సికోలోని దట్టమైన అడవుల్లో, వెయ్యి సంవత్సరాలకు పైగా నిక్షేపంగా ఉన్న ఒక రహస్య మాయా నగరం బయటపడింది. ఇటీవలి కాలంలో జరిగిన అత్యంత ముఖ్యమైన పురాతన ఆవిష్కరణలలో ఇది ఒకటని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.
మెక్సికో సిటీ, జూన్ 25: చారిత్రక పరిశోధనల్లో సరికొత్త అధ్యాయం లిఖిస్తూ.. దక్షిణ మెక్సికోలోని దట్టమైన అడవుల లోపల వెయ్యి సంవత్సరాలకు పైగా ఎవరి కంటికీ పడకుండా దాగున్న ఒక ప్రాచీన 'మాయా' నగరం వెలుగుచూసింది. ఇటీవలి కాలంలో జరిగిన అత్యంత కీలకమైన పురాతన ఆవిష్కరణలలో ఒకటిగా నిపుణులు దీనిని అభివర్ణిస్తున్నారు.
మెక్సికోలోని కాంపెచే (Campeche) రాష్ట్రంలో ఉన్న 'కలాక్ముల్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్' అనే మారుమూల అటవీ ప్రాంతంలో ఈ నగరాన్ని కనుగొన్నారు. ఈ నగరానికి 'మినాన్బే' (Minanbe) అని పేరు పెట్టారు. యుకాటెక్ మాయా భాషలో దీనికి 'దారి లేని చోటు' అని అర్థం. ఈ నగరానికి చేరుకోవడానికి పరిశోధక బృందం ఎంతటి కఠినమైన సవాలును ఎదుర్కొందో ఈ పేరే తెలియజేస్తోంది.
మెక్సికో, స్లోవేనియా దేశాలకు చెందిన ఉమ్మడి పరిశోధక బృందం ఈ అద్భుత నగరాన్ని కనుగొంది. స్లోవేనియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ అండ్ ఆర్ట్స్ పరిశోధనా కేంద్రానికి చెందిన ప్రముఖ పురాతత్వ శాస్త్రవేత్త ఇవాన్ స్రాజ్క్ (Ivan Sprajc) నాయకత్వంలో, సెంట్రల్ మాయా లోలాండ్స్లో గత మూడు దశాబ్దాలుగా సాగుతున్న పరిశోధనలకు ఈ ఆవిష్కరణ ఓ మకుటాయమానంగా నిలిచింది. మెక్సికో జాతీయ మానవశాస్త్ర, చరిత్ర సంస్థ (INAH) అనుమతితో ఈ యాత్రను చేపట్టారు.
పరిశోధకులు దట్టమైన అడవులను నరుక్కుంటూ, ఆల్-టెర్రైన్ వాహనాలు (ATVs), కాలినడకన తీవ్రమైన ఉష్ణమండల వాతావరణాన్ని తట్టుకుంటూ ఈ ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ వారికి లభించిన నిర్మాణాలు అబ్బురపరిచాయి.
భారీ పిరమిడ్ దేవాలయం: ఓ నాలుగు అంతస్తుల భవనం ఎత్తుతో.. దాదాపు 43 అడుగుల ఎత్తైన పిరమిడ్ దేవాలయం ఇక్కడ కనిపించింది. ఇది 7 నుంచి 12వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రసిద్ధ 'రియో బెక్' (Rio Bec) నిర్మాణ శైలిని పోలి ఉంది.
శిల్పకళా ఖండాలు: ఇక్కడ 14 బలిపీఠాలు (Altars), రాతి స్తూపాలు (Stelae) బయటపడ్డాయి.
నగర ప్రణాళిక: అంతరిక్షం నుంచి లైడార్ (LiDAR) స్కానింగ్ సాంకేతికతను ఉపయోగించి చూసినప్పుడు.. ఈ నగరం సుమారు 15 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్నట్లు తెలిసింది. ఇందులో పెద్ద కూడళ్లు, రాచభవనాలు, మతపరమైన కట్టడాలు, టెర్రస్లు ఉన్నాయి.
నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థ: వ్యవసాయం, దైనందిన అవసరాల కోసం చిత్తడి నేలలు, హైడ్రాలిక్ కాలువలతో కూడిన అద్భుతమైన నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థను వీరు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.
సాధారణంగా ఇలాంటి ప్రాచీన నగరాలు బయటపడినప్పుడు అక్కడ దొంగతనాలు జరగడం లేదా కలప నరకడం వల్ల కట్టడాలు దెబ్బతినడం జరుగుతుంది. కానీ, మినాన్బే నగరం దట్టమైన అడవిలో ఉండటం వల్ల గత 1,000 ఏళ్లుగా ఎలాంటి మానవ ప్రమేయం లేకుండా, దొంగతనాలకు గురికాకుండా పూర్తిగా సురక్షితంగా బయటపడింది.
ఈ నగరం క్రీ.శ 600 - 900 మధ్య కాలంలో వర్ధిల్లి ఉంటుందని అంచనా. ఆ సమయంలో మాయా నాగరికతలో చాలా మంది ప్రజలు ఉండేవారు. ఈ నగరం నాటి ప్రాంతీయ వ్యవసాయం, వాణిజ్య నెట్వర్క్లలో కీలక పాత్ర పోషించి ఉండవచ్చు. అయితే, ఇక్కడి కట్టడాలపై కొన్ని ఉద్దేశపూర్వక నష్టాలు కనిపించడాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, ఆ తర్వాత కాలంలో బయటివాళ్ల దాడి లేదా అంతర్గత యుద్ధాల వల్ల ఈ నగరం అంతరించిపోయి ఉండవచ్చని పురాతత్వ శాస్త్రవేత్త వితాన్ వుజనోవిక్ బృందం భావిస్తోంది.
లిడార్ (LiDAR) సాంకేతికత సాయంతో అడవుల కింద దాగున్న నగర రహస్యాలను కనుగొన్న శాస్త్రవేత్తలు, రాబోయే రోజుల్లో ఇక్కడ మరిన్ని తవ్వకాలు జరపడం ద్వారా మాయా ప్రజల జీవన విధానం, రాజకీయ మార్పులు, వారి నాగరికత పతనానికి గల కారణాలపై మరిన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వస్తాయని నమ్ముతున్నారు.
సంపులో పడి చిన్నారి మృతి.. తట్టుకోలేక నాయనమ్మ కన్నుమూత!
టీమిండియాతోనే పయనం.. కానీ మ్యాచ్కు ముందు వైభవ్కు ప్రత్యేక రూమ్!