వేదకాలం నాటి తక్షశిలలో 'పునర్నిర్మాణాల'పై పాకిస్థాన్ కు యునెస్కో హెచ్చరికలు

చారిత్రక ప్రదేశాల సమగ్రతను దెబ్బతీసేలా ఉన్న పునర్నిర్మాణాలను వెనక్కి తీసుకోవాలని కోరింది. అలా చేయని పక్షంలో వాటిని యునెస్కో ‘ప్రమాదకర జాబితా’లో చేరుస్తామని ఇస్లామాబాద్‌ను హెచ్చరించింది. ప్రాచీన కాలం నాటి తక్షశిల దక్షిణాసియాలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన పురావస్తు ప్రదేశాలలో ఒకటి. వేదకాలం నాటి ఈ నగరం ప్రస్తావన రామాయణ, మహాభారతాల వంటి హిందూ ఇతిహాసాలలో ఉంది.ఇటీవల కాలంలో జరిగిన అనవసరమైన మార్పులు, చేర్పులను ప్రస్తావిస్తూ మోహ్రా మొరాడు, సిర్కాప్‌లోని చారిత్రక ప్రదేశాలను ప్రపంచ వారసత్వ సంపద జాబితా నుంచి తొలగించడానికి తాము వెనుకాడబోమని సమావేశంలో ప్రభుత్వ సీనియర్ అధికారులకు యునెస్కో స్పష్టం చేసింది. గతంలో కూడా ఇలాంటి కారణాల వల్లే జర్మనీలోని ఒక ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాన్ని తొలగించినట్లు అధికారులకు ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేసిందని సమాచారం.తక్షశిలలో పంజాబ్ పురావస్తు శాఖ చేపడుతున్న పునర్నిర్మాణ పనులకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని, ఫోటోలను ఒక సందర్శకుడు పారిస్‌లోని యునెస్కోలో పాకిస్థాన్ శాశ్వత ప్రతినిధితో ఈ ఏడాది మార్చిలో పంచుకున్న తర్వాత వివాదం మొదలైంది. అసలు గోడల స్థానంలో కొత్త నిర్మాణాలు చేపడుతున్నారని లేదా వాటి ఎత్తును పెంచుతున్నారని, ఈ చర్యలు ఆ ప్రదేశం ప్రామాణికతను, సమగ్రతను ప్రభావితం చేయగలవని ఆ సందర్శకుడు గమనించారు.పురాతన గోడల స్థానంలో కొత్తగా ఇటుకలు, రాళ్లతో పనులు చేసినట్లు ఫొటోలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అందుకు ఉపయోగించిన ఆధునిక నిర్మాణ సామాగ్రి మెరుస్తూ, ఒకే పరిమాణంలో సమానంగా కనిపిస్తూ.. పురాతన కాలపు అసమాన రాళ్ల కంటే చాలా భిన్నంగా, స్పష్టంగా గుర్తించేలా ఉంది.గత నెలలో యునెస్కో, డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీ అండ్ మ్యూజియమ్స్, నేషనల్ హెరిటేజ్ అండ్ కల్చరల్ డివిజన్ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్తంగా తక్షశిల మ్యూజియాన్ని సాంకేతికంగా పరిశీలించాయి. ఈ క్రమంలో మొహ్రా మొరాడు, సిర్కప్‌లకు సంబంధించిన వారసత్వ ప్రభావ అంచనా నివేదికలు, పునరుద్ధరణ పనులకు ముందు, తర్వాత ఉన్న కట్టడాల ఫొటోలతో కూడిన నిర్దిష్ట పత్రాలను సమర్పించాలని యునెస్కో కోరింది.అయితే, ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలలో నిర్మాణానికి సిమెంట్ ఉపయోగించడం యునెస్కో నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమేనని డీఓఏఎమ్ అధికారులు హెచ్చరించారు. ఈ భయం కేవలం సాంకేతికపరమైనది మాత్రమే కాదు.. దౌత్యపరమైనది కూడా. ఎందుకంటే, మరో 24 ప్రదేశాలను యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేర్చాలని 1997 నుంచి ప్రయత్నిస్తున్న పాకిస్థాన్.. ఈ చర్యల వల్ల తన స్వంత విశ్వసనీయతనే దెబ్బతీసుకునే ప్రమాదం ఉంది.