
హైదరాబాద్లోని చాలా ప్రాంతాల్లో కిలో మటన్ ధర రూ.900 నుంచి రూ.1,100 వరకు ఉంటే, చెంగిచర్ల మార్కెట్లో మాత్రం కొన్ని దుకాణాల్లో రూ.500 నుంచి రూ.800 మధ్యే లభిస్తుంది.
దీంతో ఇక్కడ మటన్ ఎందుకు ఇంత తక్కువ ధరకు అమ్ముతున్నారు? అనే సందేహం సహజంగానే వస్తుంది. కేవలం మటన్ మాత్రమే కాదు.. తలకాయ, కాళ్లు, లివర్ సెట్, తిల్లీ, బేజా, గుండె, కాళ్ల బొక్కలు, బోటీ వంటి భాగాలు కూడా తక్కువ ధరకే దొరుకుతాయి. అందుకే ప్రతి వారాంతంలో వేలాది మంది ఇక్కడికి వస్తుంటారు. అయితే దీని వెనుక ఒక్క కారణం కాదు.. మార్కెట్ స్వభావం, వ్యాపార విధానం, సరఫరా వ్యవస్థ కలిసి పనిచేస్తాయి.
చెంగిచర్లకు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక ప్రాంతాల నుంచి గొర్రెలు, మేకలు పెద్ద ఎత్తున వస్తాయి. మధ్యవర్తుల సంఖ్య తక్కువగా ఉండటంతో అదనపు కమిషన్లు తగ్గుతాయి. దీంతో వ్యాపారులకు కొనుగోలు ధరే తక్కువగా పడుతుంది.
చెంగిచర్ల కేవలం కాలనీ మార్కెట్ కాదు.. ఇది మాంసం వ్యాపారులకు ప్రధాన కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ఒకటి. ఒకేరోజు వందలాది జంతువుల కొనుగోలు, విక్రయాలు జరుగుతాయి. ఎక్కువ పరిమాణంలో వ్యాపారం జరగడం వల్ల కిలోకు రూ.20–30 మాత్రమే లాభం వచ్చినా మొత్తం మీద మంచి ఆదాయం వస్తుంది. అందుకే ధరను తక్కువగా ఉంచగలుగుతున్నారు.
ఒకే ప్రాంతంలో డజన్ల కొద్దీ మటన్ దుకాణాలు ఉండటంతో వినియోగదారులను ఆకర్షించేందుకు వ్యాపారులు ధరలను తగ్గిస్తుంటారు. ఒక దుకాణం తగ్గిస్తే, మిగతావి కూడా అదే ధరకు విక్రయించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
జంతువులు నేరుగా మార్కెట్కు చేరడం, అక్కడే వధించి విక్రయించడం వల్ల రవాణా, కోల్డ్ స్టోరేజ్ వంటి ఖర్చులు తగ్గుతాయి. ఆ ఆదా కూడా వినియోగదారులకు తక్కువ ధర రూపంలో కనిపిస్తుంది.
అసాధారణంగా చాలా తక్కువ ధర కనిపిస్తే వినియోగదారులు అప్రమత్తంగా ఉండాలి. కొన్నిసార్లు వృద్ధ గొర్రెల మాంసం, ఎక్కువసేపు నిల్వ చేసిన మాంసం లేదా నాణ్యత తక్కువగా ఉన్న మాంసాన్ని కూడా తక్కువ ధరకు విక్రయించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ధరతో పాటు తాజాదనం, పరిశుభ్రత, నమ్మకమైన దుకాణాన్ని కూడా పరిశీలించడం అవసరం. ధర తక్కువగా ఉందని చూసి వెంటనే కొనేయకుండా కొన్ని విషయాలు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. మాంసం తాజాగా ఉందా? అధికారికంగా అనుమతులు పొందిన స్లాటర్ హౌస్ నుంచి వచ్చిందా? దుకాణంలో పరిశుభ్రత పాటిస్తున్నారా? సరైన బరువు వేస్తున్నారా? వంటి అంశాలు కూడా సరిచూసుకోవాలి.
చెంగిచర్ల మార్కెట్లో మటన్ చౌకగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణాలు భారీ టోకు వ్యాపారం, రైతుల నుంచి నేరుగా సరఫరా, వ్యాపారుల మధ్య తీవ్రమైన పోటీ, తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చులు. కాబట్టి చౌక ధర అనేది తప్పనిసరిగా నాణ్యత తక్కువ అని అర్థం కాదు. అలాగే ధర తక్కువగా ఉందని నాణ్యత గురించి ఆలోచించకుండా కొనుగోలు చేయడం కూడా సరైన నిర్ణయం కాదు. ధరతో పాటు నాణ్యత, పరిశుభ్రతను కూడా పరిశీలించి కొనుగోలు చేయడమే ఉత్తమం. చాలాచోట్ల మటన్లోని కొన్ని భాగాలకు మాత్రమే డిమాండ్ ఉంటుంది. కానీ చెంగిచర్లలో తలకాయ నుంచి పేగుల వరకు ప్రతి భాగానికీ కొనుగోలుదారులు ఉంటారు. దీంతో ఏ భాగం నిల్వ ఉండదు. వ్యాపారులకు నష్టం తగ్గుతుంది. ఇదీ ధరలు తక్కువగా ఉండడానికి మరో కారణం.
చెంగిచర్ల హైదరాబాద్ తూర్పు భాగంలో, ఘట్కేసర్–ఉప్పల్ కారిడార్కు సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతం. ఒకప్పుడు శివారు గ్రామంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం.. ఇప్పుడు నగరంలోని ప్రముఖ మాంసం టోకు మార్కెట్లలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. తెల్లవారుజాము నుంచే ఇక్కడ కొనుగోలు, విక్రయాలు జోరుగా సాగుతాయి.