సముద్రంలో 1200 నౌకలు లాక్.. అంతర్జాతీయంగా హైటెన్షన్

అంతర్జాతీయ ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి సుదీర్ఘకాలంగా తీవ్ర అస్థిరతలో చిక్కుకుపోయింది. 2026 ఫిబ్రవరి 28వ తేదీన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులు ప్రారంభమైన తర్వాత ఇరాన్ ఈ సముద్ర మార్గాన్ని పూర్తిగా మూసివేసింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రపంచవ్యాప్త ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ ఘోరంగా దెబ్బతిని తీవ్ర సంక్షోభం తలెత్తింది. ప్రపంచ ముడి చమురు మరియు ఎల్‌ఎన్‌జి రవాణాలో ఐదో వంతు వాటా ఈ జలసంధి ద్వారానే సాగుతుంది. ఇరాన్ కఠిన చర్యల వల్ల ప్రస్తుతం వందలాది నౌకలు పర్షియన్ గల్ఫ్‌లోనే పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. షిప్పింగ్ డేటా మరియు అంతర్జాతీయ నివేదికల ప్రకారం ఒకానొక దశలో 1,200కి పైగా కార్గో నౌకలు ఇక్కడే ఆగిపోయాయి. వీటిలోని సరుకు విలువ సుమారు 125 బిలియన్ డాలర్లు ఉంటుందని అధికారిక అంచనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇతర నివేదికలు మాత్రం 150 నుండి 2,000 వరకు నౌకలు సముద్రంలో నిలిచినట్లు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నౌకల్లో 11,000 నుండి 20,000 మంది వరకు నావికులు కూడా చిక్కుకుపోయినట్లు లెక్కలు చెబుతున్నాయి. ఫలితంగా అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటి మార్కెట్లను వణికించాయి. యుద్ధ పరిణామాల కారణంగా నౌకలపై దాడులు పెరగడం మరియు వాటిని సీజ్ చేయడం వంటి తీవ్ర ఆందోళనకర సంఘటనలు జరిగాయి. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా వ్యయాలు భారీగా పెరిగి సరఫరా గొలుసులు పూర్తిగా అస్తవ్యస్తంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆఫ్రికా మార్గం ద్వారా ప్రత్యామ్నాయ రవాణా ప్రయత్నాలు ప్రారంభించినా అవి భారీ ఖర్చుతో కూడుకున్నవిగా మారాయి. ఇదిలా ఉండగా 2026 జూన్ నెలలో యుద్ధానికి సంబంధించి కొన్ని తాత్కాలిక ఒప్పందాలు కుదిరినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. తాత్కాలిక ఒప్పందాలు కుదిరినప్పటికీ ఈ ప్రాంతంలో ఇంకా ఉద్రిక్తతలు పూర్తిగా సమసిపోలేదని క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం కొన్ని నౌకలు ఈ మార్గాన్ని దాటడం ప్రారంభించినప్పటికీ రవాణా వ్యవస్థ ఇంకా సాధారణ స్థితికి రాలేదు. ఈ క్లిష్ట సమయంలో యునైటెడ్ నేషన్స్ ఇంటర్నేషనల్ మారిటైమ్ ఆర్గనైజేషన్ (IMO) రంగంలోకి దిగి ఒక ప్రత్యేక ఆపరేషన్‌ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. ఇందులో భాగంగా ఇరాన్, అమెరికా, ఒమన్ దేశాల మద్దతుతో సుమారు 11,000 మంది నావికులను సురక్షితంగా తరలించే పనులు మొదలయ్యాయి. సముద్రంలో చిక్కుకున్న నావికులు ప్రస్తుతం తీవ్ర ఆహార కొరత, భద్రతా ఆందోళనలు మరియు మానసిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. గతంలో జరిగిన కొన్ని దాడుల కారణంగా కొందరు నావికులు ప్రాణాలు కూడా కోల్పోయినట్లు అధికారిక సమాచారం అందుతోంది. అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధి స్వేచ్ఛా రవాణాకు స్పష్టమైన అనుమతి ఇస్తుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించలేకపోయినప్పటికీ ప్రస్తుత యుద్ధ వాతావరణం ఇలాంటి అతిపెద్ద రవాణా అడ్డంకులకు కారణమైంది. ప్రస్తుతం హర్మూజ్ జలసంధిలో నౌకల ట్రాఫిక్ కొంతవరకు మెరుగుపడుతున్నప్పటికీ ఇక్కడి పరిస్థితులు ఇంకా అత్యంత సున్నితంగానే ఉన్నాయి. ఈ తీవ్ర సంక్షోభం ప్రపంచ రాజకీయాల్లోని జియోపాలిటికల్ ఉద్రిక్తతలు ఆర్థిక వ్యవస్థను ఎలా దెబ్బతీస్తాయో మరోసారి నిరూపించింది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి విపత్కర పరిస్థితులు రాకుండా ఉండాలంటే బహుపక్ష చర్చలు మరియు ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులపై దృష్టి పెట్టడం అత్యంత అవసరం. ప్రస్తుతం ఐఎమ్‌ఓ (IMO) చేపట్టిన ప్రత్యేక రక్షణ ఆపరేషన్ విజయవంతం కావాలని ప్రపంచ దేశాలు ఆశిస్తున్నాయి.