BRICS Summit 2026 ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మరోసారి భారత్ దౌత్యపరమైన ప్రాధాన్యతను చాటిచెప్పింది. సెప్టెంబర్ 12–13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 18వ బ్రిక్స్ సదస్సులో భారత్ అధ్యక్షత వహించగా, విస్తరించిన బ్రిక్స్ వేదికపై ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, గ్లోబల్ సౌత్, మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం, బహుళపాక్షిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యం, భద్రత వంటి అనేక అంశాలు చర్చకు వచ్చాయి. సదస్సు ముగింపులో న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ కూడా ఆమోదించబడింది.
అయితే ఈ అంతర్జాతీయ సదస్సు కేవలం తీర్మానాలు, దౌత్య చర్చలకే పరిమితం కాలేదు. చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ అసౌకర్యంగా కనిపించిన దృశ్యం, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మధ్యలో తన ప్రసంగాన్ని ఆపి “Is it okay?” అని ఆరా తీసిన ఘటన సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా వైరల్ అయింది. అదే సమయంలో బ్రిక్స్పై కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సీనియర్ నేతలు శశి థరూర్, సల్మాన్ ఖుర్షీద్, పి. చిదంబరం వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలు కూడా రాజకీయ చర్చకు దారితీశాయి.
జిన్పింగ్ అసౌకర్యం.. మోదీ ఆరా
సెప్టెంబర్ 12న భారత్ మండపంలో బ్రిక్స్ సమావేశం సందర్భంగా ప్రధాని మోదీ ప్రసంగిస్తుండగా, చైనా అధ్యక్షుడు జిన్పింగ్ కొంత అసౌకర్యంగా కనిపించిన దృశ్యాలు కెమెరాల్లో నమోదయ్యాయి. మోదీ తన ప్రసంగాన్ని కొద్దిసేపు ఆపి, జిన్పింగ్ వైపు తిరిగి ఆయన అనువాదకుడి ద్వారా “Is it okay?” అని ప్రశ్నించినట్లు పలు మీడియా సంస్థలు నివేదించాయి. కొద్దిసేపటి తర్వాత మళ్లీ అదే విషయాన్ని అడిగారు.
ఈ ఘటనకు అసలు కారణం ఏమిటన్నది మాత్రం వెంటనే స్పష్టంగా తెలియలేదు. జిన్పింగ్కు ఆరోగ్య సమస్య ఏర్పడిందని అధికారిక ప్రకటన ఏదీ వెలువడలేదు. కాబట్టి కేవలం వీడియోలో కనిపించిన కొన్ని క్షణాల ఆధారంగా ఆయనకు తీవ్రమైన అనారోగ్యం ఉందని నిర్ధారించడం సరైనది కాదు.
అయితే సోషల్ మీడియాలో మాత్రం ఈ ఘటనకు సంబంధించి పలు రకాల ఊహాగానాలు చక్కర్లు కొట్టాయి. అత్యవసర వైద్యం నుంచి రాజకీయ పరిణామాల వరకు అనేక కథనాలు ప్రచారంలోకి వచ్చాయి. కానీ వాటికి అధికారిక ధృవీకరణ లేకపోవడంతో వాటిని వాస్తవాలుగా కాకుండా నిర్ధారణ కాని వాదనలుగా మాత్రమే చూడాలి.
చైనా పారదర్శకతపై మళ్లీ ప్రశ్నలు
చైనా రాజకీయ వ్యవస్థలో సమాచార నియంత్రణ చాలా కఠినంగా ఉంటుందనే అభిప్రాయం అంతర్జాతీయంగా చాలాకాలంగా ఉంది. ముఖ్యంగా దేశ అత్యున్నత నాయకత్వానికి సంబంధించిన ఆరోగ్యం, అంతర్గత రాజకీయ పరిణామాలు, సైనిక వ్యవహారాల విషయంలో బయటకు వచ్చే సమాచారం పరిమితంగా ఉంటుంది.
అందుకే జిన్పింగ్ అసౌకర్యానికి సంబంధించిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ కావడం సహజంగానే అంతర్జాతీయ ఆసక్తిని పెంచింది. అయితే వీడియోలో కనిపించిన అసౌకర్యం ఒక వాస్తవం కావచ్చు; దానికి కారణం గురించి వచ్చే ప్రతి కథనం మాత్రం వాస్తవం కాదు.
ఇదే సమయంలో మరో విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. చైనాలో అధికారిక సమాచారం ఆలస్యంగా లేదా పరిమితంగా బయటకు రావడం వల్ల ప్రత్యామ్నాయ కథనాలు వేగంగా వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ ప్రత్యామ్నాయ కథనం వైరల్ కావడం దానిని నిజం చేయదు.
కాబట్టి జిన్పింగ్ ఆరోగ్యంపై ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఆధారాల ప్రకారం తీవ్రమైన అనారోగ్యం లేదా అత్యవసర వైద్య పరిస్థితి ఉందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారం లేదు.
జిన్పింగ్–మోదీ భేటీ కూడా కీలకమే
ఈ సంఘటనకు మించి BRICS Summit 2026లో జరిగిన మోదీ–జిన్పింగ్ ద్వైపాక్షిక భేటీకి మరింత వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇరువురు నేతలు భారత్–చైనా సంబంధాలను స్థిరీకరించడం, సరిహద్దు సమస్యను పరిష్కరించే దిశగా ముందుకు సాగడం, వాణిజ్య అసమతుల్యత, మార్కెట్ యాక్సెస్ వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
భారత్–చైనా సంబంధాల్లో గత కొన్నేళ్లుగా ఉన్న ఉద్రిక్తతలను దృష్టిలో పెట్టుకుంటే, జిన్పింగ్ భారత్ పర్యటన, మోదీతో సమావేశం అంతర్జాతీయంగా ప్రత్యేక దృష్టిని ఆకర్షించాయి.
అందువల్ల జిన్పింగ్ అసౌకర్యానికి సంబంధించిన కొన్ని క్షణాల కంటే, ఆ పర్యటనలో జరిగిన అధికారిక చర్చలు, ఇరుదేశాల మధ్య సంబంధాలపై వచ్చిన సంకేతాలు మరింత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశాలుగా చూడాలి.
బ్రిక్స్పై కాంగ్రెస్లో భిన్న స్వరాలు
ఇక BRICS Summit 2026పై కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సీనియర్ నేతల వ్యాఖ్యలు మరో రాజకీయ చర్చకు తెరతీశాయి.
కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత, మాజీ కేంద్ర మంత్రి పి. చిదంబరం గత రెండు మూడు బ్రిక్స్ సమావేశాల నుంచి భారత్కు కనిపించే స్థాయిలో “tangible benefits” లేదా స్పష్టమైన ఫలితాలు ఏమి వచ్చాయన్న ప్రశ్నను లేవనెత్తారు. భారత్ బ్రిక్స్తో పాటు SCO, G20, QUAD వంటి అనేక అంతర్జాతీయ వేదికల్లో భాగస్వామిగా ఉన్నప్పటికీ వాటి నుంచి భారత్కు వచ్చే ప్రయోజనాలను కొలవాల్సిన అవసరం ఉందనే భావనను ఆయన వ్యక్తం చేశారు.
ఇది ఒక విమర్శనాత్మక దృక్కోణం. అంతర్జాతీయ వేదికలో పాల్గొనడం మాత్రమే కాకుండా దాని ద్వారా దేశానికి ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక, దౌత్యపరమైన ఫలితాలు ఎంత వచ్చాయన్నది కూడా ప్రశ్నించవచ్చని చిదంబరం అభిప్రాయం.
అయితే కాంగ్రెస్ మరో సీనియర్ నేత శశి థరూర్ బ్రిక్స్ ప్రాధాన్యతను మరో కోణంలో చూశారు. భారత్ బ్రిక్స్కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం గ్లోబల్ సౌత్కు ఒక ముఖ్య వేదికను అందించడం, ప్రపంచ దేశాలను ఒకచోటకు తీసుకురావడం ద్వారా భారతదేశ దౌత్యపరమైన “convening power”ను చూపించే అవకాశమని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అంటే చిదంబరం “దీనివల్ల భారత్కు ఏం వచ్చింది?” అని ఫలితాల కోణంలో ప్రశ్నిస్తే, థరూర్ “ఇలాంటి వేదికను నిర్వహించగల స్థాయికి భారత్ ఎదగడం కూడా ఒక దౌత్యపరమైన ప్రయోజనం” అనే కోణంలో చూస్తున్నారు.
సల్మాన్ ఖుర్షీద్ అభిప్రాయం ఏమిటి?
మాజీ విదేశాంగ మంత్రి, కాంగ్రెస్ సీనియర్ నేత సల్మాన్ ఖుర్షీద్ బ్రిక్స్ ప్రాధాన్యతను తక్కువగా చూడలేదు. బ్రిక్స్లో అభివృద్ధి చెందిన, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు, గ్లోబల్ సౌత్కు చెందిన దేశాలు కలిసి ఉన్నాయని, ఈ వేదిక గ్లోబల్ నార్త్–గ్లోబల్ సౌత్ మధ్య ఒక వారధిగా పనిచేయగలదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అదే సమయంలో భారత్ బ్రిక్స్ అధ్యక్షతను కేవలం అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వ కార్యక్రమంగా కాకుండా దేశం మొత్తానికి సంబంధించిన బాధ్యతగా చూడాలని ఆయన అన్నారు. బ్రిక్స్కు సంబంధించిన కీలక అంశాల్లో ప్రతిపక్షాన్ని కూడా సంప్రదించాలని కోరారు.
ఇక సదస్సు అనంతరం కాంగ్రెస్ తరఫున ఖుర్షీద్ చేసిన వ్యాఖ్యల్లో మరో విమర్శనాత్మక కోణం కూడా కనిపించింది. గ్లోబల్ సౌత్లో భారత్ తన దౌత్య స్థాయిని మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని, బ్రిక్స్ దేశాల మధ్య సమన్వయం పెంచేందుకు భారత్ మరింత చురుకైన పాత్ర పోషించాలని కాంగ్రెస్ పేర్కొంది.
అందువల్ల ఖుర్షీద్ వైఖరిని పూర్తిగా “బ్రిక్స్ను ప్రశంసించడం” లేదా పూర్తిగా “వ్యతిరేకించడం” అనే రెండు పెట్టెల్లో పెట్టడం కంటే, బ్రిక్స్ ప్రాధాన్యతను అంగీకరిస్తూనే భారత దౌత్య పాత్ర, పారదర్శకత, ప్రతిపక్ష భాగస్వామ్యంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తడంగా చూడటం సముచితం.
భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం తప్పు కాదు.. కానీ ప్రభావం ముఖ్యం
ముగ్గురూ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సీనియర్ నేతలే. ఒకరు బ్రిక్స్ వల్ల స్పష్టమైన ప్రయోజనాలు కనిపించడం లేదని ప్రశ్నించారు. మరొకరు ప్రపంచ దౌత్యంలో ఇలాంటి వేదికను నిర్వహించడం భారతదేశ స్థాయిని ప్రతిబింబిస్తుందని చెప్పారు. ఇంకొకరు బ్రిక్స్ ప్రాధాన్యతను అంగీకరిస్తూనే ప్రతిపక్షానికి కూడా సంప్రదింపుల్లో స్థానం ఉండాలని కోరారు.
ఇందులో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం ప్రజాస్వామ్యంలో తప్పు కాదు.
విదేశాంగ విధానంపై కూడా రాజకీయ పార్టీలు ప్రశ్నలు అడగవచ్చు. ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలను ప్రతిపక్షం విశ్లేషించవచ్చు. అంతర్జాతీయ సంస్థల ద్వారా దేశానికి వచ్చే ప్రయోజనాలను ప్రశ్నించవచ్చు. అదే సమయంలో దేశం నిర్వహిస్తున్న అంతర్జాతీయ కార్యక్రమం విజయవంతం కావాలని కోరుకోవడం కూడా ప్రతిపక్ష బాధ్యతలో భాగమే.
అయితే ఇక్కడే రాజకీయ బాధ్యత అనే అంశం ముందుకు వస్తుంది.
ప్రపంచ దేశాల ముందు భారత్ ఒకే దేశంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించడం ఒక విషయం; దేశం నిర్వహిస్తున్న అంతర్జాతీయ కార్యక్రమం వల్ల భారతదేశ ప్రతిష్ఠకు నష్టం కలిగేలా మాట్లాడటం మరో విషయం.
అందుకే విమర్శ ఉండాలి.. కానీ విమర్శకు సందర్భం, భాష, బాధ్యత కూడా ఉండాలి.
బ్రిక్స్ డిక్లరేషన్ ఏమి చెబుతోంది?
18వ బ్రిక్స్ సదస్సులో ఆమోదించిన New Delhi Declarationలో బహుళపాక్షికత, గ్లోబల్ గవర్నెన్స్ సంస్కరణలు, ఆర్థిక సహకారం, ఆరోగ్యం, సాంకేతికత, వ్యవసాయం, పర్యాటకం, స్థిరమైన అభివృద్ధి వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. భారత్ అధ్యక్షతన జరిగిన సదస్సు “Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability” అనే థీమ్తో కొనసాగింది.
ప్రధాని మోదీ కూడా గ్లోబల్ సౌత్ను నిర్ణయాల ప్రక్రియలో మరింత ప్రభావవంతమైన స్థాయికి తీసుకురావాలని, ప్రపంచ సంస్థల్లో ప్రాతినిధ్యం పెరగాలని పేర్కొన్నారు.
అయితే బ్రిక్స్లో సభ్యదేశాల మధ్య ప్రయోజనాలు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవు. చైనా–భారత్ పోటీ, రష్యా–పాశ్చాత్య దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు, మధ్యప్రాచ్యంలోని విభేదాలు వంటి అంశాలు బ్రిక్స్ ఏకాభిప్రాయాన్ని క్లిష్టతరం చేస్తాయి.
అందుకే ఒకే డిక్లరేషన్లో అన్ని సమస్యలకు కఠినమైన పరిష్కారాలు కనిపించకపోవచ్చు. కానీ భిన్నమైన దేశాలను ఒకే టేబుల్పై కూర్చోబెట్టడం కూడా అంతర్జాతీయ దౌత్యంల
