మన శరీరంలో పుట్టుకతోనే ప్రతి అవయవం ఏర్పుడుతుంది. ప్రతి అవయవానికి ఓ ప్రత్యేకమైన పని ఉంటుంది. అందుకే ఏదైనా ఒక అవయవం లేకపోతే మనిషి బతకగలడా అనే ప్రశ్న చాలామందికి ఉంటుంది. వైద్యశాస్త్రం ప్రకారం శరీరంలో కొన్ని అవయవాలు లేకపోయినా మనుషులు ఆరోగ్యంగా జీవించగలరు. ఆ అవయవాలేంటో తెలుసుకోండి.
అపెండిక్స్ (Appendix) అనేది పెద్ద ప్రేగు మొదట్లో ఉండే ఒక చిన్న గొట్టం లాంటి అవయవం. దీన్ని చాలాకాలం 'పనికిరాని అవయవం'గా భావించారు. కానీ ఇప్పుడు ఇది పేగుల్లోని మంచి బ్యాక్టీరియాను బ్యాలెన్స్ చేయడంలో, రోగనిరోధక వ్యవస్థలో పాత్ర పోషిస్తుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అపెండిక్స్ను తొలగించిన తర్వాత కూడా చాలామంది సాధారణ జీవితాన్ని గడపగలరు. ఎందుకంటే, శరీరంలోని మిగతా పేగులు, రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాని లోటును భర్తీ చేస్తాయి.
పిత్తాశయం (Gallbladder) అనేది కాలేయం తయారుచేసే పైత్యరసాన్ని నిల్వ చేసే చిన్న అవయవం. ముఖ్యంగా, కొవ్వు పదార్థాలున్న ఆహారాన్ని జీర్ణం చేయడానికి ఈ పైత్యరసం ఉపయోగపడుతుంది. అయితే, పిత్తాశయాన్ని తొలగించినా కాలేయం పైత్యరసాన్ని తయారు చేస్తూనే ఉంటుంది. ఆ పైత్యరసం పిత్తాశయంలో నిల్వ ఉండకుండా నేరుగా చిన్న ప్రేగులోకి వెళ్లి జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది. మొదట్లో కొందరికి జీర్ణక్రియలో చిన్న మార్పులు కనిపించినా, చాలామంది తర్వాత సాధారణ జీవితాన్ని గడుపుతారు.
ప్లీహం (Spleen) మన రోగనిరోధక వ్యవస్థలో చాలా ముఖ్యమైనది. ఇది కొన్ని తెల్ల రక్త కణాల పనితీరుకు, పాత లేదా దెబ్బతిన్న రక్త కణాలను తొలగించడానికి సహాయపడుతుంది. అయినప్పటికీ కొన్నిసార్లు ప్లీహాన్ని శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించాల్సి రావచ్చు. ప్లీహం తొలగించిన తర్వాత కూడా ఒక వ్యక్తి జీవించగలడు. కానీ, ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి తమను తాము రక్షించుకోవడానికి టీకాలు వంటి అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.
మన శరీరంలో రెండు కిడ్నీలు ఉన్నప్పటికీ, చాలామంది ఒక కిడ్నీతో చాలాకాలం ఆరోగ్యంగా జీవించగలరు. ఒక కిడ్నీని దానం చేసినా లేదా మరో కిడ్నీ పనిచేయకపోయినా, మిగిలిన కిడ్నీ శరీర అవసరాలను తీర్చడానికి సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది. కానీ "ఒక్క కిడ్నీ ఉంటే ఏమీ కాదు" అని తేలికగా తీసుకోకూడదు. మిగిలిన కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం చాలా ముఖ్యం. దీనికి సరైన ఆహారపు అలవాట్లు, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి అవసరం.
ఊపిరితిత్తులు శరీరానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్ను తీసుకోవడంలో, కార్బన్ డయాక్సైడ్ను బయటకు పంపడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అయినప్పటికీ, రెండు ఊపిరితిత్తులలో ఒకటి కోల్పోయిన తర్వాత కూడా కొందరు జీవించగలరు. మిగిలిన ఊపిరితిత్తి శరీరానికి అవసరమైన శ్వాస పనిని నిర్వహిస్తుంది. వ్యక్తి వయస్సు, మొత్తం ఆరోగ్యం, ఊపిరితిత్తి పరిస్థితిని బట్టి జీవనశైలి, వ్యాయామ సామర్థ్యంలో కొన్ని మార్పులు రావచ్చు. అయినప్పటికీ, శరీరం శ్వాసక్రియకు పూర్తిగా అలవాటుపడుతుంది.
గర్భాశయం (Uterus) పునరుత్పత్తిలో ముఖ్యమైన అవయవం. దీన్ని తొలగించిన తర్వాత సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు, కానీ గర్భం దాల్చడం సాధ్యం కాదు.
క్లోమం (Pancreas) జీర్ణక్రియకు, రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించే హార్మోన్లకు ముఖ్యం. క్లోమాన్ని పూర్తిగా తొలగించిన తర్వాత కూడా జీవించవచ్చు. కానీ, జీర్ణ ఎంజైమ్లు, ఇన్సులిన్ వంటి వాటిని జీవితాంతం వైద్య చికిత్స ద్వారా భర్తీ చేయాల్సి ఉంటుంది. 'బతకగలరు' అంటే 'ప్రభావం లేకుండా బతకగలరు' అని కాదు. ఈ అవయవాలు శరీరానికి ముఖ్యమైన పనులు చేస్తాయి. కొన్ని లేనప్పుడు శరీరం సర్దుకుంటుంది లేదా వైద్య సహాయం అవసరమవుతుంది.
