సౌదీ అరేబియాలోని అల్-ఖాసిమ్ ప్రాంతంలో చరిత్రను మలుపు తిప్పే ఒక అద్భుతమైన ల్యాండ్మార్క్ పురావస్తు ఆవిష్కరణ వెలుగుచూసింది. సుమారు 1,200 సంవత్సరాల క్రితం, అంటే ఇస్లామిక్ స్వర్ణయుగంగా పిలవబడే అబ్బాసిడ్ కాలం నాటి మహా నిధి శాస్త్రవేత్తల చేతికి చిక్కింది. భూగర్భంలో దాగి ఉన్న ఒక పురాతన మట్టికుండలో వందకు పైగా మేలిమి బంగారు ఆభరణాలు, వెండి వస్తువులు, అత్యంత విలువైన నవరత్నాలు పొదిగిన నగలు లభ్యమయ్యాయి. పురావస్తు ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం దిరియా ట్రెజర్ (Diriyah Treasure) గా పిలవబడుతున్న ఈ గుప్తనిధి, మధ్యయుగ ఇస్లామిక్ సామ్రాజ్యం యొక్క వైభవాన్ని, అపార సంపదను ప్రపంచానికి చాటిచెబుతోంది.హజ్ యాత్రా మార్గంలో దొరికిన కుండ!సౌదీ హెరిటేజ్ కమిషన్ ఆధ్వర్యంలో దిరియా అనే చారిత్రక ప్రాంతంలో తవ్వకాలు జరుపుతుండగా ఈ అరుదైన నిధి బయటపడింది. మధ్యయుగంలో ఇరాక్లోని బస్రా నగరం నుంచి మక్కాకు వెళ్లే అత్యంత కీలకమైన హజ్ యాత్రా మార్గంలో ఈ దిరియా గ్రామం ఒక ముఖ్యమైన విడిది కేంద్రంగా ఉండేది. నాటి కాలంలో మక్కాకు వెళ్లే యాత్రికులు లేదా సంపన్న వ్యాపారులు శత్రువుల నుండి, దొంగల నుండి తమ సంపదను కాపాడుకోవడానికి ఈ నగలను మట్టికుండలో పెట్టి రహస్యంగా భూమిలో పూడ్చిపెట్టి ఉంటారని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఆ తర్వాత వారు తిరిగి రాకపోవడంతో, ఆ నిధి అలాగే 12 శతాబ్దాల పాటు భూగర్భంలో ఉండిపోయింది.దిరియా నిధి లో ఏమేం ఉన్నాయి?సీల్ చేసి ఉన్న ఆ మట్టికుండను తెరిచిన శాస్త్రవేత్తలు అందులోని అద్భుతమైన హస్తకళా నైపుణ్యానికి విస్మయానికి గురయ్యారు. ఆ కుండలో లభించిన వాటిలో:బంగారంతో చేసిన అందమైన పూల లాకెట్లు (Pendants)నవరత్నాలు పొదిగిన విభిన్న రంగుల పూసల దండలుఅద్భుతమైన డిజైన్లతో కూడిన బంగారు నాణేలు, డిస్కులురేఖాగణిత ఆకృతులతో చెక్కిన పెద్ద వృత్తాకార స్వర్ణాభరణాలు ఉన్నాయి.నాటి కాలంలోనే సుత్తితో బంగారాన్ని సన్నని రేకులుగా మార్చడం (Gold Hammering), వాటిపై డిజైన్లు చెక్కడం (Embossing) వంటి అత్యంత అధునాతన లోహ