మనుషులకు ఉన్నట్టే చెట్లకు, మొక్కలకు కూడా ఒక డైలీ రూటీన్ ఉంటుంది. మనం ఉదయాన్నే లేవడం, తినడం, పనులు చేసుకోవడం, రాత్రికి నిద్రపోవడం ఎలాగో.. మొక్కల్లో కూడా అలాగే ఒక నిర్దిష్టమైన సైకిల్ నడుస్తుంది.
పగటి సమయంలో మొక్కల ఆకులు సూర్యరశ్మి, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ఆధారంగా ఫోటోసింథసిస్ ద్వారా షుగర్ను తయారు చేస్తాయి. అదే రాత్రి వేళల్లో ఈ ప్రక్రియ చాలా స్లో అవుతుంది లేదా పూర్తిగా ఆగిపోతుంది. మొక్కల ఎదుగుదల, ఇతర పనులు కూడా రోజులో సమయాన్ని బట్టి మారిపోతుంటాయి.
చెట్లు పగలు, రాత్రిని బట్టి మారడానికి వాటి శరీరంలో ఉండే 24 గంటల సర్కేడియన్ క్లాక్ కారణం. జీవుల బాడీలోని మెటబాలిజం, బ్లడ్ ప్రెజర్, నిద్ర, హార్మోన్ల విడుదల వంటి ప్రక్రియలను ఈ గడియారమే కంట్రోల్ చేస్తుంది.
అయితే సైంటిస్టులకు ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం తెలిసింది. ఏదైనా ఒక మొక్కను పూర్తిగా చీకటిగా ఉండే గదిలో ఉంచినా కూడా, దాని పగలు-రాత్రి సైకిల్ కొన్ని రోజుల పాటు అలాగే నడుస్తుంది. అంటే మొక్కలు కేవలం సూర్యుడి వెలుగును చూసి మాత్రమే సమయాన్ని లెక్కించవు. వాటి బాడీ లోపల ఒక ప్రత్యేకమైన ఇంటర్నల్ క్లాక్ పనిచేస్తుంది.
సూర్యరశ్మి ద్వారా మొక్కల్లో తయారయ్యే సుక్రోజ్ ఈ జెనెటిక్ క్లాక్ను రన్ చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. చీకటిలో మొక్కల సర్కేడియన్ రిథమ్ను కాపాడటానికి షుగర్ అవసరం. అదే సమయంలో నిరంతరం వెలుతురు ఉంటే, ఈ షుగర్ సైకిల్ సమయాన్ని తగ్గిస్తుంది. అంటే మొక్కలు వెలుతురుతో పాటు తమలో తయారయ్యే షుగర్ ఆధారంగా కూడా పగలు, రాత్రిని గుర్తుపడతాయి.
దీంతో పాటు మొక్కలు ఎథిలీన్ అనే గ్యాస్ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. దీనిని ఏజింగ్ హార్మోన్ అని పిలుస్తారు. పండ్లు త్వరగా పండటానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. బాగా పండిన అరటిపండును ఎవోకాడో పక్కన పెడితే, దాని నుంచి వచ్చే ఎథిలీన్ గ్యాస్ వల్ల ఎవోకాడో కూడా త్వరగా పండుతుంది. ఇది మొక్కల మధ్య ఒక కెమికల్ సిగ్నల్లా పనిచేస్తుంది.
Arabidopsis అనే ఒక చిన్న పూల మొక్కపై శాస్త్రవేత్తలు రీసెర్చ్ చేశారు. ఎథిలీన్ గ్యాస్ కేవలం పగలు రాత్రి బట్టి మారడమే కాకుండా, మొక్కలోని సర్కేడియన్ క్లాక్ను కూడా రెగ్యులేట్ చేస్తుందని గుర్తించారు. ఇది మొక్క బాడీ క్లాక్తో ముడిపడి ఉన్న GIGANTEA వంటి జీన్పై ప్రభావం చూపుతుంది. ఎథిలీన్ వల్ల సర్కేడియన్ సైకిల్ తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, షుగర్ ఆ ప్రభావాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
మొక్కల్లో ఒక్క గడియారం మాత్రమే ఉండదు. 24 గంటల సర్కేడియన్ క్లాక్తో పాటు, రుతువులు, దీర్ఘకాలిక మార్పులను గుర్తించే ఇతర టైమింగ్ సిస్టమ్స్ కూడా ఉంటాయి. ఈ సైకిల్స్ను సరిగ్గా అర్థం చేసుకుంటే పంటల దిగుబడిని పెంచవచ్చు. అలాగే కూరగాయలు, పండ్ల లైఫ్ను పెంచే అవకాశం ఉంటుందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
మనం కోసేసిన తర్వాత కూడా పండ్లు, కూరగాయల్లోని కణాలు బతికే ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. వాటి జీవ గమనం పూర్తిగా ఆగిపోదు. అందుకే అరటిపండ్లను రవాణా చేసేటప్పుడు పాడవకుండా ఉండటానికి పచ్చిగా ఉన్నప్పుడే కోస్తారు. డెలివరీ పాయింట్కు చేరుకున్నాక, ఎథిలీన్ గ్యాస్ సహాయంతో వాటిని పండిస్తారు.
