ఆకాశంలో పక్షులు ' ' ఆకారంలోనే ఎందుకు ఎగురుతాయి? దీని వెనక ఇంత సైన్స్ దాగుందా

చూడటానికి ఎంతో అందంగా ఉండే ఈ దృశ్యం వెనుక కేవలం క్రమశిక్షణ మాత్రమే లేదు అద్భుతమైన శాస్త్రీయ రహస్యం (Science) దాగి ఉంది. వేల కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించే వలస పక్షులు ఈ ప్రత్యేకమైన ఆకారాన్ని ఎంచుకుంటాయి... దీని వెనుక ఉన్న సైన్స్ ఏంటో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

వలస పక్షులు 'V' ఆకారంలో ఫార్మ్ అయి ఎగరడానికి ముఖ్యమైన కారణం గాలి ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం. గాలిని చీల్చుకుంటూ వేగంగా ముందుకు వెళ్లేందుకు పక్షులు 'ఏరోడైనమిక్స్' ను ఫాలో అవుతాయి. ఈ గుంపులో ముందు ఎగిరే లీడర్ పక్షి గాలిని చీల్చుకుంటూ ముందుకు సాగుతుంది... ఒత్తిడినంతా తాను భరిస్తూ మిగతా పక్షులకు శ్రమ తగ్గిస్తుంది. ఇలా సైన్స్ ను ఉపయోగించడం వల్లే కొన్ని పక్షుల గుంపులు లక్షల కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తున్నాయి.

V ఆకారంలో ఫార్మ్ అయి ఎగిరే సమయంలో ముందుండే లీడర్ పక్షి తన రెక్కలను ఎక్కువగా పైకీ కిందికీ ఆడిస్తుంటుంది. దీంతో దాని రెక్కల చివరల నుండి గాలి పైకి లేస్తుంది... దీనిని సైన్స్ భాషలో 'అప్‌వాష్' (Upwash) అంటారు. అయితే వెనుక వచ్చే పక్షి, ముందున్న పక్షి సృష్టించిన ఈ 'అప్‌వాష్' గాలి ప్రవాహంలో సరిగ్గా అమరిపోతుంది. దీనివల్ల వెనుకున్న పక్షికి ప్రకృతి సిద్ధంగానే పైకి లేచే బలం (Lift) లభిస్తుంది. ఫలితంగా అది తక్కువ శ్రమతో ఎక్కువ దూరం ఎగరగలుగుతుంది.

శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం... పక్షులు ఒంటరిగా ఎగిరే దానికంటే ఇలా 'V' ఆకారంలో సమూహంగా ఎగరడం వల్ల దాదాపు 70% పైగా శక్తిని పొదుపు చేయగలవట. ఇంకా ఆసక్తికరమైన నిజం ఏంటంటే ఇలా V ఆకారంలో ఎగిరేటప్పుడు పక్షుల గుండె కొట్టుకునే వేగం (Heart rate) చాలా తక్కువగా ఉంటుందట. అవి తక్కువ సార్లు రెక్కలు ఆడిస్తూ, గాలిలోనే తేలుతూ (Gliding) ప్రయాణాన్ని సాగిస్తాయి కాబట్టి శరీరంపై భారం పడదు.. అందుకే గుండె వేగం తక్కువగా ఉంటుందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

'V' ఆకారంలో ప్రయాణించేటప్పుడు అందరికంటే ముందుండే పక్షిపై గాలి ఒత్తిడి చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది... అందువల్ల ఆ పక్షి త్వరగా అలసిపోతుంది. కానీ వెనకాల ఉండే పక్షులు మాత్రం అలసట లేకుండానే ఎగరగలుగుతాయి. ఎప్పుడైతే లీడర్ పక్షి అలసిపోతుందో, అది వెంటనే తన స్థానాన్ని మార్చుకుని గుంపులో వెనుక వైపునకు వెళ్తుంది. మరో బలమైన పక్షి ముందుకు వచ్చి నాయకత్వాన్ని తీసుకుంటుంది. ఈ విధంగా గ్రూప్‌లోని పక్షులన్నీ వంతులవారీగా లీడర్‌గా వ్యవహరిస్తూ ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకుంటాయి. వీటిలో స్వార్థం లేని నిజమైన టీమ్‌వర్క్ కనిపిస్తుంది.

పక్షులు 'V' ఆకారంలో ఎగరడం వల్ల ప్రతి పక్షికి తన ముందున్న పక్షి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది... కాబట్టి ప్రయాణంలో ఏ పక్షి కూడా దారి తప్పిపోయే అవకాశం ఉండదు. ఒకవేళ ఏదైనా పక్షి అలసట వల్లో లేదా గాయపడటం వల్లో కిందకు పడిపోతే, దానికి తోడుగా మరో రెండు పక్షులు కూడా కిందకు దిగుతాయి. అది కోలుకునే వరకు రక్షణగా ఉండి, ఆ తర్వాత వేరే గుంపుతో కలిసి ప్రయాణిస్తాయి. ఇలా పక్షులు అద్భుతమైన కమ్యూనికేషన్ కలిగివుంటాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

ప్రకృతి మనకు నేర్పించే ఇంజనీరింగ్ పాఠాలకు వలస పక్షుల ప్రయాణమే ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. పక్షుల ఈ 'V' షేప్ ఏరోడైనమిక్స్ సూత్రాన్ని ఆధారంగా చేసుకునే నేడు మిలిటరీ ఫైటర్ జెట్స్ కూడా ఇంధనాన్ని ఆదా చేయడానికి ఆకాశంలో ఇదే ఆకారంలో ప్రయాణిస్తుంటాయి. పక్షుల ఈ సహజసిద్ధమైన తెలివితేటలు నిజంగానే ఆశ్చర్యపరుస్తాయి కదూ!