Updated on: Sep 13, 2026 | 4:59 PM
Ganesha Idol Postures Meaning Telugu: వినాయకుడి విగ్రహాన్ని గమనిస్తే ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం కనిపిస్తుంది. అన్ని చోట్లా గణపతి ఒకే విధంగా కనిపించరు. కొన్ని విగ్రహాల్లో ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఉంటే.. మరికొన్ని రూపాల్లో ఒక కాలు వదులుగా ఉంచి దర్శనమిస్తారు. ఇంకొన్ని చోట్ల ధ్యానంలో ఉన్నట్లుగా పద్మాసనంలో కనిపిస్తారు. మరికొన్ని విగ్రహాల్లో నిల్చుని ఉంటే.. ఇంకొన్ని రూపాల్లో ఒక కాలు పైకెత్తి నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తారు. ఇవన్నీ కేవలం శిల్పకళలోని భిన్నమైన రూపాలు మాత్రమే కాదు. హిందూ దేవతా శిల్ప సంప్రదాయంలో గణపతి విగ్రహ భంగిమకు కూడా ప్రత్యేకమైన ప్రతీకాత్మకత ఉందని భావిస్తారు. గణపతి ఏ భంగిమలో ఉన్నారో బట్టి ఆ రూపం ప్రశాంతత, జ్ఞానం, ఏకాగ్రత, సిద్ధత, ఆనందం, చైతన్యం వంటి విభిన్న భావాలను సూచిస్తుంది.
ఇళ్లలో, దేవాలయాల్లో ఎక్కువగా కనిపించే గణపతి రూపం కూర్చున్న భంగిమలోనే ఉంటుంది. సాధారణంగా ఈ రూపం ప్రశాంతత, స్థిరత్వం, జ్ఞానం, దైవిక సాన్నిధ్యాన్ని సూచిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం. కూర్చున్న గణపతి రూపాన్ని చూస్తే మనసుకు ఒక రకమైన ప్రశాంతత కలుగుతుంది. భక్తుల ప్రార్థనలను ఓపికగా ఆలకిస్తూ, వారి కష్టాలను తొలగించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న దైవస్వరూపంగా ఈ రూపాన్ని భావిస్తారు. అందుకే గృహాల్లో పూజించే గణపతి విగ్రహాల్లో కూర్చున్న రూపానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కనిపిస్తుంది.
కొన్ని గణపతి విగ్రహాల్లో ఒక కాలు సహజంగా కిందకు వదిలి, మరొక కాలు ఆసనం లేదా పీఠంపై ఉంచి కనిపిస్తుంది. ఈ భంగిమను సాధారణంగా లలితాసనం అని పిలుస్తారు. ఈ భంగిమలో గణపతి ఎంతో సహజంగా, ప్రశాంతంగా, రాజసంగా కనిపిస్తారు. ఎలాంటి ఒత్తిడి లేదా ఆందోళన లేని దైవిక స్థితిని ఈ రూపం ప్రతిబింబిస్తుందని భావిస్తారు. ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే.. సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు ఎప్పుడూ ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని, ప్రశాంతతతో ఉండి పరిస్థితులను అధిగమించవచ్చనే సందేశాన్ని ఈ రూపం అందిస్తుంది.
మరికొన్ని విగ్రహాల్లో గణపతి యోగి లేదా ధ్యానంలో ఉన్నట్లుగా పద్మాసనంలో కనిపిస్తారు. ఈ రూపంలో కదలిక కంటే నిశ్చలత్వానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచడం, ఏకాగ్రతను పెంచుకోవడం, అంతర్గత శక్తిని తెలుసుకోవడం వంటి భావాలకు ఈ రూపం ప్రతీకగా భావిస్తారు. బయటి ప్రపంచంలోని అడ్డంకులను తొలగించే ముందు మనలోని గందరగోళం, చంచలత్వం, అయోమయం వంటి వాటిని జయించాల్సిన అవసరం ఉందనే ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని ఈ గణపతి రూపం అందిస్తుంది. అందుకే ధ్యానస్వరూప గణపతిని అంతర్ముఖత, ఆత్మనిగ్రహం, ఏకాగ్రతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు.
నిల్చున్న గణపతి విగ్రహం కనిపించినప్పుడు ఆయన రూపంలో ఒక ప్రత్యేకమైన చైతన్యం కనిపిస్తుంది. కూర్చున్న గణపతితో పోలిస్తే నిల్చున్న రూపం మరింత చురుకుగా, ముందడుగు వేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. ఈ భంగిమను సిద్ధత, చలనం, కార్యాచరణకు ప్రతీకగా ఆధ్యాత్మికంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. నిల్చున్న గణపతి రూపం అశుభకరమైనదని లేదా పూజించకూడదని చెప్పడానికి సాధారణంగా ఆధారం లేదు. భారతీయ దేవాలయ శిల్ప సంప్రదాయంలో నిల్చున్న, కూర్చున్న, నాట్యం చేస్తున్న గణపతి రూపాలు విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి. అంటే గణపతి కూర్చున్న రూపంలో మాత్రమే ఉండాలని కాదు.. అవసరాన్ని బట్టి ఆయన విభిన్న రూపాల్లో దర్శనమివ్వడం దేవతా శిల్ప సంప్రదాయంలోని ప్రత్యేకత.
గణపతి రూపాల్లో అత్యంత చైతన్యవంతమైనది నృత్య గణపతి రూపం. ఒక కాలు పైకెత్తి, శరీరం నాట్య భంగిమలో ఉండే ఈ రూపం చూడటానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. నృత్య గణపతి కేవలం ఆనందానికి మాత్రమే ప్రతీక కాదు. శక్తి, ఉత్సాహం, చలనం, దైవిక కార్యాచరణ వంటి భావాలను కూడా ఈ రూపం సూచిస్తుందని భావిస్తారు. గణపతిని విఘ్నేశ్వరుడిగా, విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడిగా ఆరాధిస్తాం. నృత్య రూపంలో కనిపించే గణపతి.. అడ్డంకులను ఎదుర్కొనేందుకు కొన్నిసార్లు నిశ్చలంగా ఉండటం కాకుండా, చురుకుగా చర్య తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనే భావాన్ని కూడా ప్రతిబింబిస్తారు. అందుకే నృత్య గణపతి రూపంలో భక్తి, ఆనందం, శక్తి, కార్యాచరణ అన్నీ కలిసినట్లు కనిపిస్తాయి.
గణపతి విగ్రహాల భిన్నమైన భంగిమలను ఒకదానికొకటి విరుద్ధమైన రూపాలుగా చూడాల్సిన అవసరం లేదు. గణపతి స్వరూపంలోని విభిన్న కోణాలను భక్తులకు పరిచయం చేయడానికి ఈ రూపాలు ఉపయోగపడతాయని భావించవచ్చు.
గణపతి విగ్రహాన్ని చూసేటప్పుడు కేవలం ఆయన చేతుల్లో ఉన్న ఆయుధాలు, అలంకరణలు మాత్రమే కాకుండా.. ఆయన భంగిమను కూడా గమనిస్తే ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశం కనిపిస్తుంది. కూర్చున్న గణపతి మనకు ప్రశాంతంగా, స్థిరంగా ఉండటం నేర్పుతారని భావించవచ్చు. ధ్యాన గణపతి మనస్సును నియంత్రించుకోవాలని సూచిస్తారు. నిల్చున్న గణపతి సమయం వచ్చినప్పుడు కార్యాచరణకు సిద్ధంగా ఉండాలని గుర్తుచేస్తారు. నృత్య గణపతి మాత్రం జీవితంలో ఆనందం, ఉత్సాహం, చైతన్యంతో ముందుకు సాగాలని సూచిస్తారు. అందుకే గణపతి ఏ రూపంలో కనిపించినా.. దాని వెనుక ఒక ప్రత్యేకమైన భావం దాగి ఉంటుంది. నిశ్చలత అవసరమైనప్పుడు ప్రశాంతంగా ఉండటం.. చర్య అవసరమైనప్పుడు ధైర్యంగా ముందడుగు వేయడం.. ఇదే గణపతి భిన్న రూపాలు మనకు అందించే అందమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశంగా భావించవచ్చు.
(Disclaimer: ఈ వివరాలు హిందూ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు, విశ్వాసాలు, దేవతా శిల్పకళ ఆధారంగా అందించబడుతున్నాయి. వీటిని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలుగానే పరిగణించాలి. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
