ఫిలిప్పీన్స్లోని ముస్లిం మిందనావోలో బంగ్సమోరో స్వాయత్త ప్రాంతం (barmm) 2018లో స్థాపించబడిన తర్వాత, తన మొదటి పార్లమెంటరీ ఎన్నికను సోమవారం నిర్వహించనుంది. ఈ ఎన్న ఫిలిప్పీన్స్లోని ముస్లిం మిందనావోలో బంగ్సమోరో స్వాయత్త ప్రాంతం (BARMM) 2018లో స్థాపించబడిన తర్వాత, తన మొదటి పార్లమెంటరీ ఎన్నికను సోమవారం నిర్వహించనుంది. ఈ ఎన్నిక బంగ్సమోరో ట్రాన్సిషన్ అథారిటీ (BTA) కింద ఉన్న మార్పిడి కాలానికి ముగింపు పలుకుతుంది. 2019లో నియమితమైన ఈ తాత్కాలిక ప్రాంతీయ ప్రభుత్వం, బంగ్సమోరో పోరాటంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలుస్తుంది. ఇది మోరో ఇస్లామిక్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (MILF) మరియు ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వానికి మధ్య జరిగిన దశాబ్దాల కాలపు ఆయుధ పోరాటం మరియు చర్చల ఫలితం. ఈ ఎన్నిక ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వం శాంతి ప్రక్రియకు మరియు MILF ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియకు నిబద్ధతను పరీక్షించనుంది. BARMM మిందనావోలో ఉంది, ఇది ఫిలిప్పీన్స్ దీవుల సమూహంలో రెండవ అతిపెద్ద దీవి, ఇది మోరో ప్రజల నివాస ప్రాంతాలను కవర్ చేస్తుంది, వారు ముస్లిం మెజారిటీ సమూహం. శతాబ్దాలుగా, మోరోలు స్వతంత్ర రాష్ట్రాలలో స్వయంవ్యవస్థను అనుభవించారు మరియు స్పానిష్ కాలనీకరణకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు. 1946లో ఫిలిప్పీన్స్ స్వాతంత్య్రం పొందిన తర్వాత, వారు స్వీయ నిర్ణయానికి తమ పోరాటాన్ని కొనసాగించారు. 1989లో, మానిలా మోరోలకు కొంత స్వాయత్త హక్కులను ఇవ్వడానికి ముస్లిం మిందనావోలో స్వాయత్త ప్రాంతాన్ని (ARMM) స్థాపించింది. అయితే, ARMM స్థానిక అసంతృప్తి మరియు డిమాండ్లను తీర్చడంలో విఫలమైంది, ఎందుకంటే దాని నిర్మాణ శక్తి బలహీనంగా ఉంది. రాజకీయ మరియు ఆర్థిక నిర్ణయాలలో పరిమిత స్వాయత్తాన్ని అందించినప్పటికీ, ఈ ప్రాంతంలో ఆర్థిక-సామాజిక పరిస్థితులను మెరుగుపరచడంలో విఫలమైంది. MILF ఆయుధ పోరాటాన్ని కొనసాగించింది. 2012లో, అధ్యక్షుడు బెనిగ్నో అక్వినో III ARMMని "విఫల ప్రయోగం" అని గుర్తించారు. ఆయన పాలనలో, ప్రభుత్వానికి మరియు MILFకి మధ్య బంగ్సమోరోపై ఫ్రేమ్వర్క్ ఒప్పందం కుదుర్చబడింది, ఇది కొత్త రాజకీయ ఎంటిటీకి మార్గం సుగమం చేసింది. ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత, అధ్యక్షుడు రోడ్రిగో రోఅ డ్యూటర్టే కింద, బంగ్సమోరో స్వాయత్త ప్రాంతానికి సంబంధించి ఆర్గానిక్ చట్టం అమలు చేయబడింది. ఈ చట్టం ప్రాంతానికి మరింత ఆర్థిక స్వాయత్తం, ఒక ప్రాంతీయ ప్రభుత్వం, ఒక పార్లమెంట్ మరియు ఒక న్యాయ వ్యవస్థను అందించింది. ఆ తర్వాత, ARMM నుండి BARMMకు మార్పిడి విధానాన్ని వివరించడానికి బంగ్సమోరోపై సమగ్ర ఒప్పందం కుదుర్చబడింది మరియు MILF ఆధిక్యతలో BTAని స్థాపించడానికి కుదుర్చబడింది. ఈ ఎన్నికలు, ఈ ప్రాంతంలోని మొదటి శాసనసభ యొక్క నిర్మాణాన్ని నిర్ణయించనున్నాయి. ఈ ఎన్నికలు BARMMలో పెరిగిన ఉద్రిక్తతల సమయంలో జరుగుతున్నాయి మరియు MILFలో అంతర్గత విభజనలతో కూడుకున్నాయి. MILF చైర్ అల హాజ్ మురాద్ ఎబ్రహీమ్కు నిబద్ధమైన ఒక శ్రేణి మరియు చీఫ్ మినిస్టర్ అబ్దుల్రాఫ్ మాకకువాకు మద్దతు ఇచ్చే మరో శ్రేణి ఏర్పడింది. గత నెలలో, మాకకువా కొత్తగా స్థాపించిన బంగ్సమోరో ఫెడరలిస్ట్ పార్టీ (BFP)లో చేరారు, ఇది MILF రాజకీయ విభాగం అయిన యునైటెడ్ బంగ్సమోరో జస్టిస్ పార్టీ (UBJP)తో పోటీ పడనుంది. కొద్ది కాలం తర్వాత, ఆయన కవల్ని దాడి చేశారు, కానీ ఆయన క్షేమంగా బయటపడ్డారు. సెప్టెంబర్ ప్రారంభంలో, మాకకువా మరియు 40 కమాండర్లు MILF యొక్క సైనిక విభాగం నుండి అనుచితంగా తొలగించబడ్డారు. ఈ ఉద్రిక్తతలు ఎన్నికల తర్వాత అశాంతి సంభవించే అవకాశం గురించి ప్రజలలో ఆందోళనను పెంచాయి. ఈ ఎన్నికలను మబ్బు కప్పే ఇతర అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. గత ఎన్నికలలో, ఓటు కొనుగోలు విస్తృతంగా జరిగింది, ఎన్నికల సంబంధిత హింస విరివిగా ఉంది, మరియు ఎన్నికల మోసం మరియు మానిప్యులేషన్ వ్యాప్తి చెందింది. ఈ విధానాలు పెద్ద స్థాయిలో పునరావృతమైతే, ఎన్నికల ఫలితం బంగ్సమోరో ప్రజల ఇష్టాన్ని స్పష్టంగా కొలవకపోవచ్చు. ఇది తాత్కాలిక ప్రభుత్వంపై వారు సంతృప్తిగా ఉన్నారో లేదో కూడా సరిగ్గా ప్రతిబింబించకపోవచ్చు. MILF నైతిక పాలనకు చాంపియన్గా తనను తాను ప్రదర్శిస్తుంది. ఈ పేరు నిలుపుకోవాలంటే, ఇది విస్తృతంగా ఓటు కొనుగోలు మరియు ఎన్నికల మోసానికి ఒప్పుకోకూడదు. అంతర్గత పోటీలు హింసాత్మకంగా మారకుండా ఉండాలి. కానీ కొన్ని ఆందోళనకరమైన సంకేతాలు ఇప్పటికే ఉన్నాయి. ప్రముఖ MILF వ్యక్తులు UBJP, ఫ్రంట్ యొక్క రాజకీయ విభాగం, మోసం మరియు మోసాన్ని చూస్తే, వారి సభ్యులు పోరాడడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారని తెలిపారు. MILF మార్పిడిని నడిపించినందున, అది అధికారంలో ఉండాలి అని సూచించారు. సోషల్ మీడియాలో, కొన్ని పౌరులు MILF శ్రేణి బెదిరింపులను ఖండించారు, ఈ విధానాలను ఇస్లామిక్గా కాకుండా పేర్కొనడం జరిగింది. ఓటు ముందు, మానిలా కీలక ప్రాంతాల్లో సైనిక బలాలను మోహరించింది. ఇది MILFతో పోరాటం జరగవచ్చని ప్రజల భయాలను పెంచింది. ఈ ఉద్రిక్త పరిస్థితి తక్కువ ఓటు చొరవకు దారితీస్తుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో, బంగ్సమోరో భవిష్యత్తు అనిశ్చితులతో నిండి ఉంది. ఎన్నికలలో ఏం జరిగితే జరిగి, BARMM భవిష్యత్తు పంచుకున్న బాధ్యత అని మర్చిపోకూడదు. ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వం మరియు బంగ్సమోరో పార్టీలు శాంతి ఒప్పందాన్ని గౌరవించాల్సిన బాధ్యత ఉంది. అదనంగా, ప్రజలు శాంతిని కాపాడటానికి తమ పౌర హక్కులు మరియు బాధ్యతలను నిర్వహించాలి, ఇది దీర్ఘకాలిక మరియు కష్టమైన ఆయుధ పోరాటం తర్వాత సాధించబడింది మరియు సమృద్ధి చెందిన బంగ్సమోరో భూమికి దారితీస్తుంది.
